Koniec automatycznej ochrony dla Ukraińców w wieku poborowym? UE zaostrza przepisy na wniosek Kijowa

Unia Europejska przygotowuje istotne zmiany dotyczące zasad przyjmowania obywateli Ukrainy uciekających przed wojną. Zgodnie z nową propozycją Komisji Europejskiej, ukraińscy mężczyźni w wieku poborowym nie będą już automatycznie obejmowani systemem ochrony tymczasowej. Oznacza to, że także w Irlandii będą musieli ubiegać się o ochronę międzynarodową na zasadach obowiązujących innych cudzoziemców.

To kolejny sygnał, że europejska polityka wobec ukraińskich uchodźców zaczyna się zmieniać. Dotychczasowy mechanizm, uruchomiony po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji w 2022 roku, zapewniał obywatelom Ukrainy szybki dostęp do legalnego pobytu, rynku pracy, opieki zdrowotnej, edukacji oraz świadczeń socjalnych. Z ochrony tej skorzystało ponad cztery miliony osób, w tym dziesiątki tysięcy, które znalazły schronienie w Irlandii.

Obecnie Komisja Europejska rozważa przedłużenie obowiązywania tymczasowej ochrony aż do 2028 roku. Jednocześnie proponuje zmianę zasad, zgodnie z którymi automatyczna ochrona obejmowałaby wyłącznie osoby, które mogą legalnie opuścić Ukrainę.

W praktyce oznacza to, że ukraińscy mężczyźni w wieku od 23 do 60 lat, którzy opuszczą Ukrainę już po wejściu w życie nowych przepisów, nie będą automatycznie objęci ochroną tymczasową. Nadal będą mogli przyjechać do państw Unii Europejskiej, w tym do Irlandii, jednak będą musieli przejść standardową procedurę ubiegania się o azyl lub ochronę międzynarodową. Do czasu rozpatrzenia ich wniosków nie będą korzystać z takich samych uprawnień, jakie daje obecny system, w tym automatycznego dostępu do rynku pracy.

Co istotne, proponowane zmiany nie dotyczą Ukraińców, którzy już przebywają legalnie na terenie państw Unii Europejskiej. Osoby objęte obecnie tymczasową ochroną zachowają swoje prawa.

Według Komisji Europejskiej zmiany są odpowiedzią na prośbę władz w Kijowie. Ukraina od wielu miesięcy zmaga się z problemami kadrowymi w siłach zbrojnych i zabiega o ograniczenie możliwości korzystania z uproszczonych procedur przez mężczyzn objętych obowiązkiem wojskowym.

Komisarz UE ds. migracji i spraw wewnętrznych Magnus Brunner potwierdził, że propozycja została przygotowana po konsultacjach z ukraińskim rządem.

– „Nasz wniosek zakłada, że tymczasowej ochrony nie należy udzielać nowo przybyłym osobom, którym nie wolno opuszczać Ukrainy ze względu na obowiązki wojskowe. To jest coś, o co prosili nas Ukraińcy” – powiedział.

Podobne dyskusje toczą się również w innych państwach Europy. Coraz więcej rządów analizuje, w jaki sposób pogodzić dalszą pomoc dla Ukrainy z oczekiwaniami Kijowa dotyczącymi ograniczenia preferencyjnego traktowania mężczyzn w wieku poborowym opuszczających kraj. Na razie nie oznacza to jednak automatycznych deportacji ani przymusowego odsyłania osób przebywających już legalnie w państwach Unii Europejskiej na Ukrainę.

Bogdan Feręc

Źr. The Sun/Bloomberg

Photo by Žilvinas Ka on Unsplash