Irlandia na skrócie do samozłudzenia? Debata o edukacji i sztucznej inteligencji coraz ostrzejsza

Irlandia coraz mocniej wychyla się w stronę pełnej integracji sztucznej inteligencji z systemem nauczania, a tempo tej zmiany budzi niepokój nawet wśród osób, które same opowiadają się za nowoczesnymi narzędziami w szkołach.

Głos w tej sprawie zabrał przewodniczący komisji Oireachtas ds. sztucznej inteligencji, poseł Fianna Fáil Malcolm Byrne. Z jednej strony podkreśla, że technologia powinna znajdować się w centrum debaty o przyszłości edukacji. Z drugiej ostrzega, że nauczyciele, którzy nie zaprzyjaźnią się z AI, zostaną zastąpieni przez tych, którzy już z niej korzystają.

To mocne słowa, ale ich wydźwięk jest jeszcze poważniejszy, gdy spojrzy się na kontekst. Byrne przyznaje, że obawia się pozostania Irlandii w tyle w międzynarodowych dyskusjach o tym, jak odpowiedzialnie integrować AI w systemach edukacyjnych. Problem polega na tym, że odpowiedzialność to pojęcie elastyczne, a entuzjazm polityków potrafi działać jak dopalacz, który przyspiesza procesy, zanim ktokolwiek zdąży je dobrze ocenić.

Coraz częściej słychać jednak głosy, że powszechne używanie modeli AI przez nauczycieli i uczniów może paradoksalnie prowadzić do erozji fundamentów edukacji. Jeśli oprogramowanie zacznie podsuwać gotowe rozwiązania, ograniczy to u uczniów zdolność samodzielnego myślenia, a nauczyciele, zachęceni presją systemu, sięgać będą po narzędzia, które usprawniają ich pracę, ale jednocześnie marginalizują tradycyjną relację mistrz-uczeń.

Irlandia znalazła się więc w miejscu, w którym z jednej strony ma ambicję być awangardą technologicznej zmiany, a z drugiej ryzykuje wejście na drogę, z której trudno będzie zawrócić. Intensywne promowanie wykorzystania AI w szkołach może szybko zamienić się w obowiązek, a obowiązek w normę. Wtedy już tylko krok dzieli system od sytuacji, w której technologia zaczyna zastępować nie tylko rutynę, lecz także to, co w edukacji najważniejsze – ludzkie doświadczenie, intuicję i odpowiedzialność.

To moment, w którym Irlandia powinna się zatrzymać i zapytać, czy szybciej oznacza lepiej. Byrne ma rację, że debata jest potrzebna. Teraz trzeba natomiast dopilnować, by nie zamieniła się w szaleńczy bieg bez opamiętania, w którym szkoła zacznie przypominać laboratorium testowe, a uczniowie staną się statystami w projekcie, którego skutki poznamy dopiero za wiele lat.

Bogdan Feręc

Źr. Independent

Photo by Nathan Cima on Unsplash