Spadek poziomu estrogenu, który pojawia się wraz z nadejściem menopauzy może prowadzić do zmian skórnych, takich jak suchość i zmniejszenie elastyczności, co może wywołać nowe objawy egzemy lub pogorszyć istniejące.
Chociaż okres okołomenopauzalny nie powoduje bezpośrednio egzemy, osoby w tej fazie życia mogą doświadczać zmian hormonalnych, które mogą wpływać na skórę i powodować nasilenie objawów egzemy. Osoba w okresie okołomenopauzalnym może też doświadczyć egzemy po raz pierwszy.
Estrogen jest fundamentem zdrowej skóry i naturalnym środkiem przeciwzapalnym. Wspiera produkcję kolagenu, kwasu hialuronowego i niezbędnych lipidów (takich jak ceramidy), które utrzymują skórę grubą, nawilżoną i sprężystą. Według Amerykańskiej Akademii Dermatologii skóra traci około 30 proc. kolagenu w ciągu pierwszych 5 lat po menopauzie i kolejne 2 proc. rocznie przez następne 20 lat. Kiedy w okresie menopauzy dochodzi do gwałtownego spadku poziomu estrogenu dochodzi do znacznego ścieńczenia skóry właściwej i zmniejszenia produkcji sebum.
Zadbaj o siebie w okresie okołomenopauzalnym
Gdy zbliża się menopauza kobiety zaczynają skarżyć się nie tylko na uderzenia gorąca i wahania nastroju, ale też na sylwetkę. Warto wiedzieć, że nasilenie tych objawów menopauzy można zmniejszyć zdrowym stylem życia. Zobacz co możesz zrobić, by łatwiej znieść ten czas.
Nie chodzi jednak tylko o suchość, ale o układ odpornościowy. Estrogen zazwyczaj reguluje odpowiedź zapalną organizmu. Jego niedobór może prowadzić do nadmiernej produkcji cytokin prozapalnych oraz gwałtownego wzrostu przeznaskórkowej utraty wody (TEWL). Wraz z parowaniem wilgoci skóra staje się „nadreaktywna”. To tworzy błędne koło: skóra swędzi, drapiemy się, bariera ochronna ulega dalszemu uszkodzeniu, a stan zapalny się nasila.
Dla osób z historią egzemy lub łuszczycy oznacza to, że „tarcza” skóry jest skutecznie osłabiona. Cieńsza i bardziej sucha skóra jest bardziej podatna na alergeny i czynniki środowiskowe. To wyjaśnia, dlaczego łagodny przypadek egzemy w wieku 30 lat może nagle przerodzić się w gwałtowny atak choroby w wieku 50 lat.
Jak dbać o skórę w wieku okołomenopauzalym
Kluczem do radzenia sobie z egzemą jest systematyczna pielęgnacja skóry. Kremy nawilżające są niezbędnym elementem leczenia egzemy, pomagając nawodnić skórę, odbudować barierę ochronną skóry i złagodzić zaostrzenia. Wybór odpowiedniego preparatu zależy od rodzaju skóry, stylu życia i preferencji. Występują w różnych formach, takich jak maści, kremy, balsamy, żele, spraye i olejki, z których każda jest dostosowana do różnych potrzeb.
Maści są gęste i idealne dla bardzo suchej skóry, natomiast kremy są lżejsze i lepiej sprawdzają się w ciągu dnia. Balsamy i żele działają chłodząco, ale mniej skutecznie nawilżają, spraye są wygodne w użyciu w trudno dostępnych miejscach, a olejki dobrze sprawdzają się w kąpieli lub pod prysznicem, pozostawiając warstwę nawilżającą. Maści zawierają mniej konserwantów, dzięki czemu są odpowiednie dla skóry wrażliwej, natomiast kremy i żele mogą wymagać częstszej aplikacji, chyba że zawierają humektanty (substancje, które mają zdolność do przyciągania i zatrzymywania wilgoci). Balsamy i spraye zapewniają szybkie i lekkie nawilżenie, a olejki doskonale sprawdzają się do nawilżania całej skóry.
Menopauza nie oznacza utraty kobiecości
To jak przechodzimy menopauzę ściśle powiązane jest z naszą osobowością – jeśli zawsze byłaś emocjonalna, to możliwe, że w tym czasie emocje się nasilą. Ale nie obawiaj się gwałtownych zmian – to mit. Liczy się jak żyłaś dotychczas, jak chorowałaś – na menopauzę zapracowujesz sobie przez całe życie. Sprawdź czego się spodziewać.
Dla wielu osób leczenie egzemy wymaga jednak czegoś więcej niż tylko pielęgnacji skóry. Ulgę mogą przynieść zabiegi miejscowe, leki na receptę, a nawet naturalne metody. Skonsultuj się z lekarzem lub dermatologiem, aby znaleźć najlepsze opcje leczenia dla swojego schorzenia.
Warto też zastanowić się nad zmianą stylu życia. Leczenie egzemy wykracza bowiem poza skórę – stres, sen i otoczenie również mogą wpływać na zaostrzenia. Włączenie aktywności łagodzących stres, utrzymanie regularnego snu i kontrolowanie otoczenia (np. ograniczenie alergenów) może pomóc w skuteczniejszym leczeniu egzemy.
Oto kilka sposobów radzenia sobie z objawami egzemy w okresie okołomenopauzalnym:
- Zadbaj o delikatną pielęgnację skóry
- Używaj produktów, które są łagodne dla skóry, i staraj się nie używać mocnych mydeł, które mogą zwiększać suchość i podrażnienia. Unikaj zbyt gorących kąpieli lub pryszniców. Po umyciu delikatnie osusz skórę.
- Nawilżaj skórę. Stosuj kremy nawilżające na bazie mocznika – to złoty standard w pielęgnacji skóry w okresie menopauzy, ponieważ jest naturalnym czynnikiem nawilżającym (NMF). Pomocne są także kremy nawilżające z kwasem hialuronowym lub gliceryną. Aby zachować maksymalne nawilżenie, nakładaj preparaty bezpośrednio po prysznicu.
- Stosuj lubrykanty, aby złagodzić suchość pochwy.
- Nie przegrzewaj się, to może pomóc uniknąć pocenia się i związanego z tym podrażnienia skóry. Aby zmniejszyć pocenie się, warto nosić ubrania z oddychających materiałów, używać ręcznego wentylatora lub stosować lżejsze pościele.
- Stosuj zbilansowaną dietę, to może pomóc zmniejszyć ryzyko wystąpienia zaostrzeń egzemy. Ograniczyć spożycie wysoko przetworzonej żywności, która może przyczyniać się do stanów zapalnych w organizmie. Pokarmy bogate w kwasy tłuszczowe omega-3, w tym ryby takie jak łosoś, makrela i tuńczyk, mogą pomóc zmniejszyć stan zapalny.
- Zidentyfikuj swoje wyzwalacze – wiedza o czynnikach wywołujących egzemę jest kluczowa dla skutecznego leczenia. Zapisuj kiedy dochodzi do zaostrzeń, aby śledzić potencjalne czynniki wyzwalające, takie jak określone pokarmy, tkaniny lub czynniki środowiskowe. Identyfikując i unikając tych czynników, możesz zmniejszyć częstotliwość i nasilenie zaostrzeń.
- Priorytetowo traktuj sen – wystarczająca ilość snu jest niezbędna, aby pomóc skórze w naprawie uszkodzeń spowodowanych egzemą. Korzystne może być również utrzymywanie sypialni w jak najniższej temperaturze i zapewnienie jej maksymalnego komfortu oraz noszenie piżamy wykonanej z oddychającego materiału, takiego jak bawełna, jedwab lub bambus.
- Staraj się zmniejszyć poziom stresu. Według przeglądu badań z 2025 r. osoby cierpiące na egzemę mogą być nawet trzykrotnie bardziej narażone na depresję i lęk niż osoby bez egzemy. Schorzenia te mogą dodatkowo przyczyniać się do wzrostu poziomu stresu.
- Spróbuj medytacji, jogi to może ci pomóc w radzeniu sobie ze stresem.