Początek listopada w południowochińskiej prowincji Guangdong nie przypomina szarej, chłodnej jesieni. Powietrze wciąż pozostaje ciepłe i wilgotne, a krajobraz zachwyca bujną zielenią. To właśnie teraz tarasowe sady w wiosce Nanfu, usytuowanej w regionie Meizhou, przeżywają swój najpiękniejszy czas. Spomiędzy gęstych liści wyłaniają się ciężkie, złociste owoce pomelo. Rolnicy sprawnie przemykają między drzewami, rozpoczynając wielkie żniwa owoców, które od pokoleń stanowią symbol pomyślności, dostatku i serdecznej gościnności.
Meizhou to niekwestionowana stolica tego gatunku – największy ośrodek upraw w Guangdong i drugi w całych Chinach, zasłużenie noszący miano „miasta chińskiego złotego pomelo”. Statystyki mówią same za siebie, bo co piąty owoc trafiający na chińskie stoły pochodzi właśnie stąd. Przyszłość regionu rysuje się w równie jasnych barwach. Szacuje się, że w 2026 roku powierzchnia upraw osiągnie tu niemal 45 tysięcy hektarów, generując wolumen przekraczający 1,3 miliona ton. Wartość całego łańcucha produkcyjnego zbliża się do niesamowitej kwoty 9 miliardów juanów (około 1,34 miliarda dolarów), czyniąc z tych aromatycznych cytrusów prawdziwy filar domowych budżetów lokalnej społeczności.
Złote pomelo od dawna zajmuje wyjątkowe miejsce w tradycji mieszkańców Meizhou jako owoc serwowany gościom podczas jesiennych i zimowych wieczorów. Przez lata drobni plantatorzy zmagali się jednak z problemem rozproszenia – indywidualna sprzedaż wystawiała ich na dyktat hurtowników oferujących niskie stawki skupu. Przełom nastąpił wraz ze stworzeniem kompleksowych mechanizmów wsparcia. W gminie Yanyang, gdzie sady zajmują ponad 2 tysiące hektarów, mieszkańcy wioski Nanfu założyli spółdzielnię zrzeszającą ponad 90 procent miejscowych rolników.
Dzięki wspólnotowym zakupom nawozów, ujednoliconemu zarządzaniu sadami oraz zorganizowanej dystrybucji, dochód na mieszkańca wzrósł o niemal 29 tysięcy juanów rocznie. Jak podkreśla Li Yongsheng, szef lokalnego stowarzyszenia hodowców: „Dawniej byliśmy skazani na przypadek i niskie ceny. Dziś eksperci uczą nas nowoczesnej agrotechniki, a spółdzielnia gwarantuje rynki zbytu”.
Do tradycyjnych sadów zawitała również cyfrowa rewolucja. W gminie Taoyao plantatorzy przechodzą przeszkolenia z zakresu handlu elektronicznego i prowadzenia transmisji na żywo. Zhang Xia, jedna ze stażystek programu, wspomina swój debiut w sieci, kiedy to w zaledwie półtorej godziny otrzymała kilkanaście zamówień. Dziś prowadzi codzienne relacje i ma grono stałych odbiorców. Eliminacja pośredników przez e-commerce oznacza wyższe marże bezpośrednio dla sadowników. Chen Zengli, operator sklepu internetowego, wraz z żoną pobił w tym sezonie własny rekord, sprzedając o 50 ton pomelo więcej, niż było to w roku ubiegłym.
Z kolei program adopcji drzew owocowych – obejmujący kilkaset okazów w najpiękniejszych sadach – pozwala konsumentom z miast, wziąć udział w procesie dojrzewania owoców, łącząc nowoczesną przedsprzedaż z prężnie rozwijającą się turystyką wiejską. Ten technologiczny i rynkowy powiew przyciąga z powrotem młode pokolenie. Lin Lyu, reprezentujący trzecią generację sadowników, objął rodzinny biznes i przekształcił go w nowoczesne przedsiębiorstwo o powierzchni ponad 100 hektarów. Jego owoce trafiają dziś nie tylko na rynek krajowy, ale również do wymagających odbiorców w Europie i Australii.
Za sukcesem smakowym i estetycznym stoją innowacje wspierane przez instytuty badawcze. Sadownicy, tacy jak Huang Yuliang z Nanfu, z dumą opowiadają o tegorocznych zbiorach – owoce są wyjątkowo słodkie dzięki zastosowaniu palnego wapna, które wykorzystuje się do neutralizacji kwasowości gleby.
Trudne, górskie ukształtowanie terenu przestało być z kolei przeszkodą za sprawą nowoczesnego sprzętu. Na zboczach wzgórz zamontowano transportery szynowe – przewożące jednorazowo ponad 350 kilogramów owoców, a w najbardziej niedostępnych miejscach kosze z pomelo przenoszą drony. Zintegrowane systemy nawadniania połączone online z czujnikami, pozwalają plantatorom precyzyjnie dozować wodę i składniki odżywcze z poziomu aplikacji w telefonie. Efekt? W sadzie Huang Yuji produkcja wzrosła o 20 procent przy jednoczesnym spadku kosztów nawożenia o 15 procent.
Postęp widać także w ochronie roślin. Prace opryskowe, które dawniej wymagały całotygodniowej pracy wieloosobowej ekipy, obecnie realizują dwa drony w ciągu dwóch nocy, co ograniczyło też zużycie pestycydów o niemal jedną trzecią. Stała obecność techników rolnych w terenie oraz ujednolicone procedury zbioru zapobiegają uszkodzeniom mechanicznym owoców, znacznie wydłużając ich świeżość.
Złote pomelo zachwyca bezresztkową użytecznością – rolnicy i przetwórcy potrafią wykorzystać każdy fragment owocu. Na półkach sklepowych w Meizhou obok świeżych cytrusów pysznią się kandyzowane skórki, naturalne soki, piwa rzemieślnicze, aromatyczne herbaty kwiatowe oraz wina. Rozwój głębokiego przetwórstwa sprawił, że sezonowy owoc stał się całorocznym produktem rynkowym, uodparniając lokalną gospodarkę na wahania koniunktury. Wokół tych upraw wyrósł bogaty ekosystem społeczno-gospodarczy. Powstanie firm przetwórczych i rozwój agroturystyki przyniosły setki miejsc pracy w usługach, magazynowaniu i gastronomii. Restauracje serwują dania inspirowane akcentami pomelo, przyciągają rzesze turystów, a lokalni mieszkańcy zyskują stabilne zatrudnienie bez konieczności migracji do wielkich metropolii.
Dziś w Meizhou działa ponad setka przedsiębiorstw wyspecjalizowanych w obróbce owoców, a dynamiczny wzrost eksportu, sięgający kilkudziesięciu procent rok do roku, sprawia, że złote pomelo dociera do ponad 20 krajów świata. Wdrażany obecnie ambitny plan rozwoju na lata 2026–2028 zakłada przekroczenie poziomu 10 miliardów juanów wartości produkcji. Wszystko wskazuje na to, że charakterystyczne, pachnące drzewa z Meizhou na dobre zasłużyły na miano prawdziwych „złotych drzew” przynoszących dobrobyt całemu regionowi.
*
Na koniec dodam, że ta metoda wcale nie jest dziełem Chińczyków, bo Sowietów. To oni wprowadzili kolektywizację rolnictwa, wsparcie techniczne i merytoryczne w kołchozach oraz sowchozach, które w polskiej wersji nazywały się PGR-ami. Niestety komuniści to wszystko spieprzyli, a Chińczycy, cóż, im się udało.
Bogdan Feręc
Źr. Independent
Photo by Phoenix Han on Unsplash