Współczesna scena polityczna w Europie coraz wyraźniej obnaża nową, niepokojącą tendencję panujących elit. Gdy realizowane plany rządzących budzą sprzeciw społeczeństwa oraz partii opozycyjnych, a racjonalne argumenty krytyków zaczynają dominować w debacie publicznej, sięga się po uniwersalny wytrych. Słowo „dezinformacja” stało się dla europejskich polityków, w tym również dla przedstawicieli irlandzkiego rządu, wygodną tarczą ochronną.
Pozwala ono na zbycie trudnych pytań, stygmatyzowanie oponentów oraz unikanie merytorycznej polemiki. Mechanizm ten z pełną mocą uwidocznił się w Irlandii na tle ostrych kontrowersji wokół demontażu tradycyjnej neutralności państwa.
Ostatnie wydarzenia polityczne w Dublinie wywołały głęboki podział społeczny. Chodzi o forsowaną przez rząd reformę tzw. systemu potrójnego zamka, który do tej pory gwarantował, że wysłanie ponad dwunastu irlandzkich żołnierzy poza granice kraju wymagało zgody ONZ, decyzji rządu oraz zatwierdzenia przez parlament (Dáil). W ubiegłym miesiącu gabinet przegłosował zniesienie wymogu mandatu ONZ niewielką większością głosów (79 do 71), planując ostateczne przepchnięcie ustawy do końca roku.
Spotkało się to z natychmiastowym oporem. We wtorek przed budynkami rządowymi zorganizowano masowy protest, którego uczestnicy – na czele z ugrupowaniem Sinn Féin – domagali się rozpisania ogólnokrajowego referendum w tak fundamentalnej dla suwerenności i tradycji kraju sprawie.
Poset Sinn Féin Donnchadh Ó Laoghaire nie krył oburzenia, wskazując, że neutralność jest bezcennym dziedzictwem narodu irlandzkiego. Nazwał rządowe plany krokiem lekkomyślnym, niebezpiecznym i głupim, który podważa pozycję kraju na arenie międzynarodowej i popycha go w wir globalnych rozgrywek mocarstw. W odpowiedzi na te obawy minister obrony Helen McEntee sięgnęła jednak po dobrze znany, retoryczny arsenał. Zamiast odnieść się do żądań referendum i podjąć debatę o istocie państwowej suwerenności, minister oskarżyła opozycję o rozsiewanie „dezinformacji, kłamstw i kłamstw”.
Linia obrony prezentowana przez minister wojny McEntee budzi poważny sprzeciw z perspektywy standardów demokratycznych. Twierdzenia rządzących, jakoby rezygnacja z potrójnego zamka nie naruszała tradycyjnego pojęcia irlandzkiej neutralności, są co najmniej dyskusyjne i stanowią interpretację na korzyść władzy. Minister argumentuje, że utrzymywanie dotychczasowego systemu uzależnia suwerenne decyzje Dublina od zgody pięciu stałych członków Rady Bezpieczeństwa ONZ, w tym Rosji czy Chin, oraz wskazuje, że kolejne misje ONZ – takie, jak wieloletnia obecność w Libanie (UNIFIL), a te tracą mandaty.
Tyle że sprowadzanie skomplikowanego, ideowego i konstytucyjnego sporu o tożsamość państwa do prostej formuły „kto się z nami nie zgadza, ten sieje dezinformację”, to próba kneblowania ust opozycji. Irlandczycy i obywatele tego kraju mają pełne prawo obawiać się, że zdjęcie międzynarodowych hamulców w postaci sankcji ONZ, otworzy drogę do bezrefleksyjnego angażowania sił zbrojnych w zagraniczne konflikty pod auspicjami struktur unijnych czy zachodnich sojuszy. Używanie modnego hasła o walce z dezinformacją staje się dla rządzących wygodnym narzędziem delegitymizacji społecznego sprzeciwu. Zamiast wsłuchać się w głos obywateli domagających się referendum w sprawie, która definiuje miejsce Irlandii w świecie, politycy wolą zakrzyczeć rzeczywistość, udając, że wszelkie wątpliwości to jedynie zła wola i polityczna manipulacja.
Bogdan Feręc
Źr. Independent
Fot. X – Helen McEntee