Tykający zegar demograficzny, rosnące fale biurokracji oraz chroniczne obciążenie pracą tworzą mieszankę wybuchową, z którą każdego dnia mierzą się lekarze w Irlandii. Dane z opublikowanego Raportu Wywiadu o Siłach Roboczych w Medycynie za 2025 rok nie pozostawiają złudzeń. Jak się okazuje, kryzys w systemie opieki zdrowotnej dotyka najczulszych punktów, uderzając w bezpośrednie bezpieczeństwo pacjentów. Ponad jeden na czterech lekarzy w kraju (27,6%) przyznaje, że przynajmniej raz w tygodniu ma trudności z zapewnieniem podopiecznym odpowiedniego i bezpiecznego poziomu opieki. Jedynie 30,7% medyków deklaruje, że nigdy nie stanęło przed takim problemem.
Najbardziej niepokojący obraz wyłania się z sektora medycyny rodzinnej. Lekarze pierwszego kontaktu zgłaszają największe obciążenie spośród wszystkich grup zawodowych i aż 34,7% z nich napotyka bariery uniemożliwiające bezpieczną opiekę co najmniej raz w tygodniu. Wśród głównych przeszkód medycy wymieniają przytłaczającą biurokrację, nadmiar zadań administracyjnych oraz dramatyczne przeludnienie w placówkach. Dla lekarzy rodzinnych wyjątkowo uciążliwy pozostaje również brak sprawnego dostępu do opinii specjalistów, co paraliżuje ścieżkę diagnostyczną i wydłuża proces leczenia.
Warunki pracy personelu medycznego wciąż odbiegają od optymalnych standardów, choć w pewnych obszarach widać minimalną poprawę. Ponad jeden na pięciu lekarzy w Irlandii ciągle spędza w pracy ponad 48 godzin tygodniowo. Jeśli chodzi o czas przeznaczony na bezpośrednią opiekę nad pacjentem, odsetek medyków pracujących w takim wymiarze spadł z 10,7% w 2024 roku do 9,3% w roku 2025. W przypadku samych lekarzy rodzinnych do pracy powyżej 48 godzin tygodniowo przyznaje się 10,2% osób.
Największy ciężar nadmiernego wymiaru godzinowego dźwigają jednak lekarze odbywający staże specjalizacyjne. W tej grupie aż 35,3% osób deklaruje pracę przekraczającą 48 godzin tygodniowo, co jest najwyższym wynikiem w całym środowisku. To właśnie młodsi medycy stanowią grupę najbardziej narażoną na nawarstwianie się trudności. Prawie połowa lekarzy zgłaszających 11 lub więcej barier w pracy codziennej to osoby w wieku 34 lat i młodsze. Szczególnie młodsi lekarze rodzinni częściej niż ich starsi koledzy po fachu sygnalizują brak możliwości świadczenia usług na poziomie gwarantującym pełne bezpieczeństwo pacjenta.
Statystyki za 2025 rok pokazują, że w Irlandii zarejestrowanych i czynnych klinicznie jest 22 257 lekarzy, co stanowi 75,6% osób wpisanych do oficjalnego rejestru izb lekarskich. W samym sektorze podstawowej opieki zdrowotnej pracuje 5017 lekarzy pierwszego kontaktu – oznacza to wzrost o 5% w porównaniu z rokiem poprzednim. Spoglądając jednak na strukturę wiekową, wyraźne widać ryzyko kadrowe na najbliższe lata. Co piąty lekarz rodzinny zbliża się obecnie do typowego wieku emerytalnego.
W całej populacji lekarzy osoby w wieku 55 lat i więcej stanowią 20,1%, z czego aż 66% w tej grupie wiekowej to mężczyźni. Równolegle postępuje feminizacja zawodu. Odsetek lekarek w irlandzkim systemie systematycznie rośnie i w 2023 roku wynosił 47%, w 2024 roku wzrósł do 47,2%, by w 2025 roku osiągnąć poziom 47,6%.
Ważnym wnioskiem płynącym z raportu jest rosnąca zależność irlandzkiej ochrony zdrowia od specjalistów kształconych poza granicami kraju. Choć 56,6% lekarzy posiada wykształcenie zdobyte w Irlandii, a 13,9% ukończyło studia w innych państwach Unii Europejskiej lub w Wielkiej Brytanii, to blisko 30% kadry stanowią absolwenci uczelni z pozostałych stron świata.
Odsetek lekarzy wykształconych poza Irlandią, UE i Wielką Brytanią wyniósł w 2025 roku 29,5%, wykazując stałą tendencję wzrostową w porównaniu z 27,8% w roku 2024 oraz 25,7% w roku 2023. Głównym dostawcą kadr medycznych dla Irlandii spośród krajów trzecich pozostaje Pakistan, z którego pochodzi 41,7% wszystkich absolwentów z tej grupy. Drugim najczęstszym kierunkiem ukończenia studiów medycznych jest Sudan, stanowiący 20,3% zagranicznych kadr.
Bogdan Feręc
Źr. Independent
Photo by Vitaly Gariev on Unsplash