Słownik terminów medycznych – C

Celiakia

Choroba autoimmunologiczna charakteryzująca się nietolerancją glutenu (białka znajdującego się w pszenicy, życie i jęczmieniu), która może pojawić się w każdym wieku.

Choć ma część podobnych objawów, celiakia nie jest ani alergią pokarmową, ani nietolerancją pokarmową, a leczyć ją można wyłącznie stosując do końca życia restrykcyjną dietę bezglutenową.

Objawy:

W postaci wczesnej zauważalne opóźnienie wzrostu (czasem niskorosłość), znacznie wystający brzuszek, kłopoty z trawieniem, odgłosy przelewania się w brzuchu, biegunki, podatność na choroby, zmiany skórne, apatia, obniżenie nastroju, anemia.

W postaci późniejszej, diagnozowanej nawet w czwartej dekadzie życia – niedokrwistość z niedoboru żelaza, chudnięcie, zmiany skórne, zaburzenia depresyjne, uporczywe biegunki, problemy z zębami, łamliwość kości.

Celiakię diagnozuje wyłącznie lekarz na podstawie pogłębionego wywiadu i badań diagnostycznych.

jw

 (źródło: celiakia.pl, „Collins. Słownik encyklopedyczny MEDYCYNA”, wyd. RTW)

Cholesterol

To substancja tłuszczowa obecna we wszystkich komórkach ciała oraz we krwi. Jest konieczna dla utrzymania zdrowia, ale zbyt duże jej ilości w organizmie zwiększają ryzyko rozwoju miażdżycy i jej groźnych powikłań, takich jak: choroba wieńcowa, zawał serca czy udar mózgu.

Większość obecnego w organizmie cholesterolu (75 proc.) produkowana jest w wątrobie oraz innych tkankach i narządach (tzw. cholesterol endogenny). Pozostałą część (25 proc.) przyjmujemy wraz z pokarmami pochodzenia zwierzęcego (tzw. cholesterol egzogenny). 

We krwi cholesterol występuje pod dwoma głównymi postaciami:  

  • LDL: tzw. „zły” cholesterol, który jest odpowiedzialny za zwężanie się światła tętnic i rozwój miażdżycy, 
  • HDL: tzw. „dobry” cholesterol, który działa ochronnie na tętnice, zmniejszając ryzyko rozwoju miażdżycy.

W ramach badań kontrolnych nie wystarczy więc samo tylko oznaczenie poziomu cholesterolu całkowitego. Aby uzyskać pełen obraz sytuacji należy wykonać tzw. pełny lipidogram, w skład którego wchodzą m.in. oznaczenia poziomu: LDL, HDL, a także trójglicerydów.

Warto pamiętać, że podwyższone stężenie cholesterolu LDL we krwi (hipercholesterolemia) jest jednym z najważniejszych czynników ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych. Kłopot w tym, że podwyższone stężenie cholesterolu nie daje początkowo żadnych objawów. Jedyną metodą wykrycia hipercholesterolemii jest regularne wykonywanie badania krwi. 

Obecnie uznaje się, że bezpieczny dla zdrowia poziom cholesterolu LDL we krwi wynosi poniżej 100 mg/dL. Jeśli chodzi o cholesterol HDL, to jego poziom nie powinien być mniejszy niż 40 mg/dL. 

Mw

Źródło: 

Medycyna Praktyczna

Choreoterapia

To zajęcia taneczne stosowane jako jeden z rodzajów terapii. Inaczej terapia tańcem. Stosowana m.in.: w leczeniu zaburzeń emocjonalnych, depresji, nerwicy czy schizofrenii. Polecana także dla osób z zespołem Downa, z chorobą Parkinsona czy Alzheimera. Polega na własnej pracy z ciałem, a wygląd ruchu jest nieistotny. Terapia nie polega na nauce określonych ruchów, ale na połączeniu z sobą samym, z własnymi emocjami i uzewnętrznieniu ich. Uczestnik sam decyduje jak chce się poruszać, a prowadzący może poddać temat, który można wykorzystać w ruchu. Terapia może odbywać się w rytm dźwięków (szum fal, powiew wiatru) lub w ciszy, a pracę z własnymi emocjami ułatwia zamknięcie oczu. Zajęcia odbywają się w grupach, jednak każdy pracuje indywidualnie.  

Choroba Leśniowskiego i Crohna

Przewlekła choroba zapalna końcowego odcinka jelita cienkiego lub początkowego odcinka jelita grubego. Charakterystyczne objawy to:

  • ból brzucha,
  • biegunki, utrata wagi,
  • zmęczenie.

Dokładna przyczyna choroby nie jest znana, ale może na nią wpływać połączenie kilku czynników: uwarunkowania genetyczne,  palenie papierosów, problem z układem odpornościowym powodujący atak zdrowych bakterii w jelitach czy zakażenie spowodowane nieprawidłową pracą układu odpornościowego.

Nie da się jej na razie wyleczyć, ale istotne znaczenie ma łagodzenie objawów oraz powstrzymanie procesu zapalnego.

W tym celu pacjent powinien być pod stałą opieką lekarza specjalisty i stosować bezwzględnie jego zalecenia.

Szczególne zalecenia dietetyczne

Dieta w chorobie Leśniowskiego i Crohna ma podstawowe znaczenie, a czasami jest jedyną możliwością uzyskania remisji. Dieta ma na celu m.in. wyeliminowanie ryzyka wyniszczenia organizmu i łagodzenie stanu zapalnego w jelitach. Chory powinien bezwzględnie zrezygnować z żywności wysoko przetworzonej, ograniczać błonnik, jeść często i małe porcje potraw lekko strawnych, najlepiej gotowanych. Szczegółowe zalecenia dietetyczne trzeba jednak indywidualnie omówić z lekarzem.

Co szczególnie pomaga?

  • Należy bezwzględnie rzucić palenie i nie przebywać w otoczeniu dymu papierosowego;
  • Choroba często zaostrza się wskutek stresu, dlatego warto opracować strategię radzenia sobie w sytuacjach stresowych;
  • Chory nie powinien przyjmować bez konsultacji z lekarzem prowadzącym niesteroidowych leków przeciwzapalnych.

jw

Źródła: „Collins. Słownik encyklopedyczny MEDYCYNA”, wyd. RTW; nhs.uk

Interna Szczeklika. Podręcznik chorób wewnętrznych, wyd. Medycyna Praktyczna 2013

Serwis Zdrowie-PAP>>>

Podziel się:

Kiedy skończyła si
Narodowe Granie muzy
Translate »
Translate »
RSS
Facebook
Facebook
LinkedIn