Słownik koronawirusowy

Telewizja RTÉ przygotowała w związku z epidemią koronawirusa słownik terminów i nazw używanych w nazewnictwie związanym z wirusem.

Katalog słów przeznaczony jest dla dzieci, ale tak prawdę mówiąc, i nam nie zaszkodzi zapoznać się z tą terminologią, by dokładnie poznać niektóre zwroty, jakich używa się w opisach obecnej sytuacji w Irlandii. Istotne jest, że ta pomoc naukowa, aktualizowana jest w miarę rozwoju epidemii, a to dlatego, że zaczynają wchodzić do użycia nowe, czasami obce dla nas słowa.

Bezobjawowe: Oznacza to, że nie wykazuje się objawów choroby, mimo że jest się osobą zainfekowaną wirusem.

Koronowanie: Tworzenie bariery ochronnej wokół osób chorych lub cierpiących na określone schorzenia poprzez m.in. ograniczenie z nimi bliskiego kontaktu.

Koronawirus: Jest to nazwa jednej z grup wirusów wywołujących przeziębienie. Najnowszy koronawirus może wpływać na płuca i drogi oddechowe, a nazywa się Covid-19.

Covid-19: Oznacza chorobę zaistniałą w 2019 roku, a pierwszy przypadek został zauważony w grudniu 2019 r. w Wuhan w Chinach.

Śledzenie kontaktów: Dzieje się tak, gdy ktoś pozytywnie przejdzie test na obecność wirusa i pracownicy służby zdrowia próbują skontaktować się z każdym, kto miał z zakażonym bliski kontakt.

Bliski kontakt: Za taki uznaje się osobę, która mieszka w tym samym domu, co osoba zakażona wirusem lub kogoś, kto miał bezpośredni kontakt fizyczny, na przykład przez uścisk dłoni. To także ktoś, kto przebywał w pokoju przez ponad 15 minut w odległości mniejszej niż 2 metry od osoby zakażonej, zaliczona zostaje do grupy z bliskim kontaktem.

Transmisja społeczna: To przypadek, gdy osoba zaraża się wirusem, ale nie ma kontaktu z potwierdzonym przypadkiem i nie podróżuje poza Irlandię. Oznacza to, że zarażenie wirusem nastąpiło od kogoś w społeczności, kto nie został jeszcze zidentyfikowany jako osoba chora.

Klaster: To grupy przypadków potwierdzone w tym samym obszarze, na przykład w szpitalu lub domu opieki itp. Są to tak zwane klastry przypadków.

Etykieta kaszlu: To dobre maniery podczas kasłania, w tym zasłanianie ust, odwracanie się itd.

Przechowywanie/Ograniczenie: Oznacza to próbę powstrzymania rozprzestrzeniania się wirusa na początku epidemii.

Niezbędne usługi: Niezbędne usługi to takie, których potrzebujemy, aby przetrwać. Należą do nich usługi szpitalne, handel, komunikacja, zaopatrzenie w wodę i nośniki energii, radio, telewizja, prasa i wiadomości dostarczane online.

Epidemia: Z tą mamy do czynienia, gdy choroba zakaźna łatwo rozprzestrzenia się z jednej osoby na drugą, a jednocześnie zakażonych zostaje bardzo duża liczba osób.

Epicentrum: Miejsce, w którym występuje najwięcej przypadków w danym kraju lub regionie. 

Gorączka: Gorączka to temperatura powyżej 38 stopni Celsjusza, a objawami są: fale gorąca i zimna, złe samopoczucie oraz dreszcze.

Spłaszczanie krzywej: Oznacza zarówno zmniejszenie liczby zachorowań, jak i spowolnienie infekcji, aby ograniczyć ilość przyjęć do szpitala w tym samym czasie.

Personel pierwszej linii: To lekarze, pielęgniarki i inni pracownicy służby zdrowia, którzy leczą pacjentów z koronawirusem lub mają kontakt z wirusem w pracy, ale też policjanci i pracownicy służb kontaktujących się bezpośrednio z potencjalnie chorymi.

Intubacja: Wkładanie rurki do gardła w celu otwarcia dróg oddechowych i ułatwienia oddychania.

OIOM: Oddział Intensywnej Terapii. Jest to część szpitala wyposażona w specjalny sprzęt i personel przeszkolony w kierunku leczenia ciężko chorych pacjentów.

Blokowanie: Surowe zasady zachęcające ludzi do pozostania w domu, takie jak zamykanie szkół, restauracji i firm, ale też ograniczenie możliwości podróżowania.

Łagodzenie: Oznacza to próbę ograniczenia rozprzestrzeniania się wirusa, by nie rozprzestrzeniał się w sposób nadmierny.

Epidemia: Nagły wzrost przypadków choroby.

PPE: Osobiste wyposażenie ochronne, takie jak fartuchy, maski, osłony twarzy i rękawice dla pracowników służby zdrowia, które pomagają powstrzymać zakażenie.

Pandemia: Pandemia występuje, gdy epidemia rozprzestrzenia się na cały świat.

Praca zdalna: Wykonywanie pracy z innego miejsca niż zakład pracy np. w domu.

Układ oddechowy: Wszystko, co ma związek z oddychaniem.

Odczynnik: Jest to materiał/substancja używana do wywołania reakcji chemicznej i testowania próbek np. wymazów. 

Samoizolacja: Trzymanie się z dala od innych ludzi. Samoizolacja trwa zwykle 14 dni od pierwszych objawów złego samopoczucia.

Dystans społeczny: Zachowanie fizycznej odległości od innych osób – zalecane jest 2 metry.

Tłumienie: Oznacza to wprowadzenie poważnych ograniczeń w celu powstrzymania rozprzestrzeniania się wirusa.

Skok: Gdy liczba przypadków rośnie najszybciej.

Wymaz: Duży wacik do pobierania próbki komórek np. z tylnej części gardła i górnej części nosa, ale też samo pobranie wydzielin i popularna nazwa badania.

Warunki podstawowe/choroby towarzyszące: Niektóre problemy medyczne, które mogą oznaczać, że wirus miałby na kogoś znacznie gorszy wpływ.

Szczepienie: Jest to zabieg, który pozwala lepiej walczyć z infekcją, poprzez wprowadzenie do organizmu niewielkiej ilość zarazków. Szczepienie nie wystarczy, by zapobiec chorobie, ale wystarczy, aby układ odpornościowy wiedział/nauczył się, jak z nią walczyć w przyszłości.

Respirator: Maszyna, która pomaga oddychać.

Grupy podatne na zagrożenia: Osoby, które są bardziej narażone na zarażenie wirusem, takie jak osoby starsze lub osłabione, które mają już inne problemy medyczne.

WHO: Światowa Organizacja Zdrowia. 

Choroba odzwierzęca: Oznacza wirusa, który może przenosić się ze zwierząt na ludzi. Uważa się, że Covid-19 zaczął się w ten sposób, ponieważ wielu pierwszych pacjentów odwiedziło lub pracowało na rynku żywności dzikich zwierząt w Wuhan w Chinach. 

Opr: Bogdan Feręc

Źr: RTE

Polska-IE: Udostępnij...
Świat stanął nad
X. rocznica Tragedii
EnglishIrishPolishRussianSpanish
EnglishIrishPolishRussianSpanish