Irlandzki rząd ostro potępił przechwycenie przez izraelskie siły flotylli Global Sumud płynącej do Strefy Gazy. Wśród zatrzymanych znalazła się dr Margaret Connolly – lekarka ze Sligo i siostra prezydent Irlandii Catherine Connolly. Sprawa wywołała polityczne trzęsienie ziemi w Dublinie i ponownie zaostrzyła napięcia między Irlandią a Izraelem.
Premier Irlandii Micheál Martin oświadczył, że „stanowczo potępia przechwycenie łodzi flotylli Sumud na wodach międzynarodowych i zatrzymanie osób znajdujących się na pokładzie przez izraelskie siły zbrojne”, domagając się „natychmiastowego uwolnienia” wszystkich zatrzymanych. Według organizatorów flotylli izraelska marynarka przejęła co najmniej 10 jednostek około 70 mil morskich od Cypru. W skład konwoju wchodziło 60 łodzi zmierzających do Gazy z pomocą humanitarną i medyczną. Na pokładach znajdowali się działacze społeczni, lekarze oraz wolontariusze z wielu państw, w tym 15 obywateli Irlandii.
Prezydent Catherine Connolly, przebywająca z oficjalną wizytą w Wielkiej Brytanii, przyznała, że wiadomość o zatrzymaniu siostry była dla niej „bardzo niepokojąca”. – Jestem z niej bardzo dumna, ale jednocześnie ogromnie się martwię o nią i o wszystkich znajdujących się na pokładzie – powiedziała dziennikarzom w Londynie. Prezydent podkreśliła również, że zdarzenie miało miejsce na wodach międzynarodowych. Wieczorem, podczas spotkania z irlandzką diasporą w ambasadzie w Londynie, wygłosiła jedno z najmocniejszych przemówień swojej dotychczasowej kadencji. – Normalizacja wojny jest nigdy nie do zaakceptowania. Normalizacja masakry jest nigdy nie do zaakceptowania – powiedziała, otrzymując owację od zgromadzonych. Dodała również, że Irlandia „nie będzie milczeć, gdy prawo międzynarodowe jest łamane przez tych, którzy mają siłę, by je ignorować”.
Minister spraw zagranicznych Helen McEntee poinformowała, że Dublin pozostaje w bezpośrednim kontakcie z władzami izraelskimi i monitoruje sytuację zatrzymanych obywateli. – Całkowicie potępiam te działania. Nie mogę wyrazić się jaśniej – stwierdziła. McEntee oceniła również, że Unia Europejska była dotąd „niewystarczająco stanowcza” wobec Izraela. Zapowiedziała dalsze działania na forum UE, w tym rozmowy dotyczące ograniczeń handlowych związanych z okupowanym Zachodnim Brzegiem. Minister McEntee zasugerowała, że jeśli Bruksela nie wypracuje wspólnego stanowiska, Irlandia może jednostronnie przyjąć ustawę dotyczącą zakazu handlu z terytoriami okupowanymi.
W ostrzejszym tonie wypowiedzieli się politycy opozycji. Liderka Mary Lou McDonald nazwała działania Izraela „kolejnym bezczelnym naruszeniem prawa międzynarodowego”, zaś Richard Boyd Barrett wezwał do protestów i natychmiastowych sankcji wobec Izraela.
Organizatorzy flotylli opublikowali nagrania wykonane jeszcze przed zatrzymaniem uczestników. W jednym z nich dr Margaret Connolly mówi: – Jeśli oglądacie to nagranie, oznacza to, że zostałam porwana z mojego statku przez izraelskie siły okupacyjne i jestem nielegalnie przetrzymywana w izraelskim więzieniu. Lekarka podkreśliła, że bierze udział w misji jako matka, lekarz i człowiek „zobowiązany do pomocy mieszkańcom Gazy”. – Sprawa Palestyny jest moralnym kompasem naszych czasów – powiedziała.
Inni uczestnicy flotylli również alarmowali o sytuacji na morzu. Helena Kearns, jedna z irlandzkich aktywistek znajdujących się jeszcze na niezatrzymanych jednostkach, zapowiedziała w rozmowie z RTÉ rozpoczęcie suchego strajku głodowego przez zatrzymanych. – Płyniemy prosto do Gazy, dopóki nas nie zatrzymają – mówiła chwilę przed utratą łączności.
Izraelskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych określiło działania flotylli jako „prowokację medialną” służącą Hamasowi. Według władz Izraela na pokładach nie znajdowała się realna pomoc humanitarna. W komunikacie opublikowanym w serwisie X izraelski resort podkreślił, że „Izrael nie pozwoli na żadne naruszenie legalnej blokady morskiej Gazy”. Izrael utrzymuje również, że od października 2025 roku do Strefy Gazy dostarczono ponad 1,58 mln ton pomocy humanitarnej i medycznej.
Sprawa zatrzymania irlandzkich aktywistów błyskawicznie stała się jednym z najważniejszych tematów politycznych w Irlandii. Organizacje społeczne, w tym Amnesty International Ireland, oskarżają społeczność międzynarodową o bezczynność wobec działań Izraela. Szef organizacji Stephen Bowen stwierdził, że Europa powinna zawiesić umowę stowarzyszeniową z Izraelem, a jeśli Unia Europejska nie będzie zdolna do działania, Irlandia powinna podjąć kroki samodzielnie.
W tle pozostaje pytanie, czy Dublin zdecyduje się przejść od ostrych deklaracji do realnych sankcji politycznych i gospodarczych. Irlandia od miesięcy należy do najbardziej krytycznych wobec Izraela państw Unii Europejskiej, ale poniedziałkowe wydarzenia mogą stać się momentem przełomowym.
A kiedy siostra urzędującej prezydent trafia do izraelskiego aresztu, polityka przestaje być abstrakcją. Staje się sprawą państwową.
Bogdan Feręc
Źr. Independent
Fot. Kadr z nagrania Independent