Planowana obecność sekretarza generalnego NATO Marka Rutte na czwartkowym szczycie przywódców państw Unii Europejskiej w Dublinie wywołała ostrą falę krytyki ze strony irlandzkiej opozycji. Głównym głosem sprzeciwu stała się partia Sinn Féin, która zarzuca rządowi postępującą erozję tradycyjnej neutralności wojskowej kraju oraz niebezpieczny zwrot w stronę głębszej integracji z strukturami obronnymi Sojuszu Północnoatlantyckiego.
Liderka Sinn Féin Mary Lou McDonald odniosła się bezpośrednio do zbliżającego się wydarzenia, co miało miejsce podczas debaty w Dáil Éireann z ministrem wydatków publicznych Jackiem Chambersem. Wskazała na symboliczny i polityczny wymiar obecności szefa NATO w stolicy Irlandii.
„W czwartek prezydent Francji, kanclerz Niemiec i przywódcy innych państw UE, które są również członkami NATO, przybędą do Dublina. Kierunek, w którym zmierza Europa, jest jasny: większa militaryzacja, głębsza integracja obronna i jeszcze bliższe współdziałanie z NATO. Nic więc dziwnego, że do przywódców i waszego rządu dołączy sekretarz generalny NATO. Jego obecność dodatkowo podkreśli coraz bardziej zmilitaryzowaną sytuację polityczną kształtującą się w całej Europie” – oświadczyła Mary Lou McDonald.
Wcześniej liderka opozycji podkreślała, że zaproszenie Marka Rutte sygnalizuje „jeszcze bliższą współpracę” między Unią Europejską a sojuszem wojskowym, w którym są 32 państwa. Sprzeciw wobec jego przyjazdu wyrażają także inne ugrupowania polityczne, w tym People Before Profit, które zapowiedziały protesty na ulicach Dublina w trakcie trwania szczytu.
Kwestia obecności szefa NATO splotła się z gorącą debatą wokół planowanej przez rząd reformy tzw. mechanizmu potrójnej blokady (Triple Lock). System ten wymaga zgody Organizacji Narodów Zjednoczonych, decyzji rządu oraz zatwierdzenia przez parlament (Dáil) przed wysłaniem więcej niż 12 członków Sił Obronnych Irlandii na zagraniczną misję wojskową.
We wtorek rano działacze Sinn Féin zorganizowali przed budynkami rządowymi protest, domagając się rozpisania powszechnego referendum, a ma ono mieć miejsce przed jakąkolwiek modyfikacją tych przepisów. Partia wyraźnie oskarża rząd o próbę „porzucenia koncepcji potrójnej blokady” oraz forsowanie zmian w Dáil i z pominięciem głębszej kontroli w komisjach Oireachtas.
Obecnie Irlandia uczestniczy pod mandatem ONZ w misjach pokojowych, m.in. w Libanie oraz w Kosowie, gdzie w ramach misji KFOR pod dowództwem NATO służy 13 irlandzkich żołnierzy.
Mary Lou McDonald stanowczo odpiera argumenty rządu, a te mówią o paraliżu procedur:
„Triple Lock nie uniemożliwia irlandzkich misji pokojowych, lecz umacnia irlandzkie misje zagraniczne w ramach międzynarodowej legitymacji i demokratycznej kontroli. Dzięki temu nasi żołnierze, ich rodziny i naród irlandzki wiedzą, że działają zgodnie z prawem międzynarodowym, na mocy mandatu ONZ i honorowo wypełniają swoje obowiązki jako żołnierze niepodległego państwa irlandzkiego” – argumentowała liderka Sinn Féin.
Strona rządowa zdecydowanie odrzuca krytykę opozycji, kwalifikując zarzuty o chęć przystąpienia do sojuszu wojskowego, jako manipulację. Minister Jack Chambers zarzucił Sinn Féin celowe wprowadzanie opinii publicznej w błąd i wykorzystywanie tematu do celów politycznych.
„Oskarżam Sinn Féin o wprowadzanie w błąd i propagowanie nonsensów powiązanych z eurosceptycyzmem, co od lat słyszymy od waszej partii, a wasze wystąpienie jest całkowicie nieszczere. Nie mamy zamiaru przyłączać się do NATO, nie ma żadnych planów przyłączania się do NATO, nie ma mandatu przyłączania się do NATO” – odpowiedział minister Chambers.
Zdaniem rządu modyfikacja zasad Triple Lock ma na celu jedynie usprawnienie podejmowania decyzji o udziałach w misjach stabilizacyjnych. Przewidywane na czwartek demonstracje i wizyta szefa NATO sprawiają jednak, że dubliński szczyt odbędzie się w atmosferze głębokiego podziału politycznego wokół fundamentów irlandzkiej polityki zagranicznej.
*
Rządowi Micheála Martina można obecnie przyznać rację w jednym, Iż Irlandia nie wejdzie w struktury NATO. Jednak po pierwsze nie zaraz po zmianie potrójnej blokady, bo to dłuższy proces. Po drugie, odejście od zasady Triple Lock, to pierwszy krok do takiego rozwiązania i nikt nie może dać gwarancji, że za rok lub dwa, nie pojawi się taki pomysł. Obecne zapewnienia rządzących są w mojej ocenie jedynie próbą uzasadnienia ich działań, nie zaś zapewnieniem o pozostaniu Irlandii neutralną.
Bogdan Feręc
Źr. Independent
Fot. X – Mary Lou McDonald