Rynek ubezpieczeń komunikacyjnych w Irlandii od lat stanowi jeden z najbardziej zapalnych punktów w debacie publicznej oraz w domowych budżetach kierowców. Najnowsze dane opublikowane przez Irlandzki Bank Centralny w ramach Krajowej Bazy Danych o Roszczeniach (National Claims Information Database – NCID) za 2025 rok dostarczają szczegółowego obrazu sytuacji, wskazując zarówno na niepokojące wzrosty składek, jak i na pierwsze zwiastuny stabilizacji wynikające z wprowadzanych reform prawnych.
Z raportu regulatora wynika, że w ubiegłym roku średnia składka za ubezpieczenie samochodu wzrosła o 4%, osiągając poziom 655 euro. Warto jednak spojrzeć na ten proces w szerszej perspektywie. Po osiągnięciu rekordowego pułapu 721 euro w 2017 roku, przeciętny koszt polisy systematycznie spadał, osiągając w 2022 roku poziom 557 euro. Od tego momentu odnotowano jednak ponowny wzrost i w latach 2022–2025 stawki skoczyły łącznie o 16%.
Choć ujęcie całoroczne wskazuje na wzrost, dane z drugiej połowy roku dają podstawy do umiarkowanego optymizmu. Wskazano, że pomiędzy pierwszą a drugą połową ubiegłego roku średnia składka spadła o 0,4%, co zdaniem analityków może sygnalizować obiecujący trend spadkowy, rozciągający się również na 2026 rok.
Analiza struktury wydatków ubezpieczycieli ujawnia główne czynniki wzrosty cen. Towarzystwa ubezpieczeniowe przeznaczają obecnie aż 60% wpływów ze składek bezpośrednio na pokrycie kosztów odszkodowań. Jak podkreśla dyrektor ds. ubezpieczeń w Banku Centralnym Seána Cunningham, pozostała część środków przeznaczana jest na koszty operacyjne, prawne oraz obsługę procesów likwidacji szkód.
Najistotniejszą zmianą w ostatnich latach jest odwrócenie proporcji pomiędzy poszczególnymi kategoriami roszczeń. Podczas gdy historycznie to szkody osobowe generowały największe obciążenia finansowe, obecnie dominujący wpływ na koszty polis mają roszczenia dotyczące uszkodzeń mienia i pojazdów. Średni koszt roszczeń odszkodowawczych w przeliczeniu na jedną polisę wyniósł w 2025 roku 197 euro, co jest najwyższym wynikiem w historii pomiarów NCID. Z kolei średni koszt pojedynczej likwidacji szkody materialnej wzrósł o 2% do poziomu 3024 euro – stawki niemal dwukrotnie wyższej (+96%) w porównaniu ze średnią z lat 2015–2019. Eksperci rynkowi wskazują, że zjawisko to wynika z globalnych presji inflacyjnych, rosnących cen części zamiennych, wyższych kosztów robocizny w warsztatach naprawczych oraz zaburzeń w łańcuchach dostaw.
W obszarze roszczeń dotyczących uszczerbku na zdrowiu wyraźnie widoczne są rezultaty wdrożenia wytycznych w sprawie Obrażeń Ciała (Personal Injuries Guidelines), stosowanych przez sądy oraz Radę ds. Rozwiązywania Problemów Osobistych (Injuries Resolution Board – IRB).
Z opublikowanych danych wynikają dwa kluczowe wnioski:
- Średnia kwota przyznawanego odszkodowania za obrażenia ciała spadła o 13% w porównaniu z rokiem 2019.
- Ogólna liczba zgłaszanych roszczeń w tej kategorii zmniejszyła się o 20%.
Dyrektor generalna organizacji Insurance Ireland Moyagh Murdock ocenia, że dane te stanowią dowód na sprawność realizowanych reform rynkowych, których efekty zaczynają być odczuwalne przez konsumentów.
Mimo pozytywnych zmian w obszarze szkód osobowych, wciąż nierozwiązanym wyzwaniem pozostają koszty obsługi prawnej w przypadku roszczeń spornych. Analiza przypadków o wartości poniżej 100 000 euro ukazuje rażącą dysproporcję pomiędzy ścieżką sądową a postępowaniem polubownym przed IRB. W sprawach rozstrzyganych na drodze sądowej, przy średnim odszkodowaniu wynoszącym 19 600 euro, koszty zastępstwa procesowego i obsługi prawnej sięgnęły średnio 19 902 euro. Oznacza to, że wydatki prawne przewyższyły kwotę przyznaną samemu poszkodowanemu. Dla porównania, w sprawach rozpatrywanych przez IRB przy zbliżonej kwocie odszkodowania (19 734 euro), średnie koszty obsługi prawnej wyniosły zaledwie 791 euro.
Przedstawiciele Sojuszu na rzecz Reformy Ubezpieczeń (Alliance for Insurance Reform) wskazują, że wyeliminowanie zbędnych procesów sądowych na rzecz postępowań przed IRB jest kluczowe dla dalszego obniżania presji cenowej. Dodatkowo zwracają uwagę na konieczność dalszego zbliżania poziomów zadośćuczynienia do standardów międzynarodowych, wskazując, że stawki w Irlandii pozostają zauważalnie wyższe, niż ma to miejsce w sąsiednich jurysdykcjach.
Dalsze losy kosztów polis będą zatem zależeć od konsekwencji rządu w uszczelnianiu systemu prawnego oraz stabilizacji sytuacji na rynku napraw pojazdów.
Bogdan Feręc
Źr. RTE
Photo by Gunnar Ridderström on Unsplash