Profesor Mirosław Matyja – Matyja Publishing: Demokracja prezydencka w USA – dlaczego nie jest idealna?

Głównymi założeniami prezydencjonalizmu są separacja władzy, monokratyczna egzekutywa, oraz polityczny brak odpowiedzialności prezydenta przed parlamentem.

W praktyce założenia te przyjmują postać systemu tak zwanego hamulców i równowag (checks and balances) w ramach władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej. Separacja władzy w demokracji prezydenckiej oznacza między innymi:
– odrębne wybory parlamentu i prezydenta
– niemożność przedterminowego rozwiązania parlamentu
– autonomię parlamentu w dziedzinie tworzenia prawa
– autonomię prezydenta w zakresie wykonywania prawa
– brak instytucji kontroli parlamentu nad prezydentem
– brak odpowiedzialności politycznej egzekutywy przed parlamentem

Istotną wadą demokracji prezydenckiej jest niebezpieczeństwo koncentracji władzy wykonawczej w rękach jednostki, czyli prezydenta. Poza tym prezydent za swoje działania nie ponosi odpowiedzialności politycznej, co stanowi rozwiązanie obarczone nadmiernym ryzykiem.

Prezydent jest odpowiedzialny tylko przed Narodem i Konstytucją. Istnieje co prawda instytucja tak zwanego impeachmentu, czyli usunięcia prezydenta z urzędu w razie postawienia go przez Izbę Reprezentantów w stan oskarżenia. Zgodnie z artykułem II § 4 Konstytucji Stanów Zjednoczonych, można skazać go za zdradę, przekupstwo lub inne ciężkie
przestępstwo lub przewinienie. Jest to jednak broń ciężkiego kalibru, która
powinna być używana niezmiernie rzadko i tylko w sytuacjach, w których jej użycie jest w pełni uzasadnione.

Pamiętamy, że afera Billa Clintona z Monicą Lewinsky nie wystarczyła, aby ówczesnego prezydenta USA pozbawić urzędu. W amerykańskiej historii jedynie w stosunku do trzech prezydentów toczone było postępowanie w trybie impeachment. Nie zawsze jednak użycie tej procedury było zgodne z intencjami twórców Konstytucji. W rzeczywistości zatem odpowiedzialność prezydenta jest bardzo ograniczona, a jego władza z kolei prawie nieograniczona. Donald Trump szybko pojął te zależności i wykorzystuje
swoją pozycję zarówno na arenie narodowej, jak i międzynarodowej.

Profesor Mirosław Matyja

Profesor Mirosław Matyja – Matyja Publishing

Zdj: Quickmeme.com

Polska-IE: Udostępnij...
Powrót do szkoły?
Irlandia dofinansuje
EnglishIrishPolishRussianSpanish
EnglishIrishPolishRussianSpanish