Prof. dr Mirosław Matyja: Szwajcarska demokracja bezpośrednia szansą dla Polski? Część 6

2.1.      System partyjny i “formuła magiczna”

2.1.1.                 Partie polityczne

Z reguły system polityczny obejmuje partie i instytucje polityczne oraz organizacje i osoby specjalizujące się w dziedzinie polityki.

System polityczny w Szwajcarii tworzą wszyscy aktorzy, którzy biorą udział w podejmowaniu decyzji politycznych[1]. Innymi słowy, cała populacja mająca prawa wyborcze należy do systemu politycznego tego państwa – uczestniczą w nim nie tylko partie, ale wszyscy obywatele bezpośrednio poprzez głosowanie w referendach lub angażując się w inicjatywach ludowych[2].

W porównaniu do innych państw, szwajcarski system partyjny jest dosyć słaby, co przejawia się w ogromnym rozbiciu każdej partii z osobna. Struktura tego systemu jest zdeterminowana podziałami społecznymi i kulturowymi oraz, z drugiej strony, przez instytucje federalizmu i demokracji bezpośredniej[3]. Rozczłonkowanie systemu partyjnego jest wynikiem mnogości partii oraz zmienności jego struktury na niższych poziomach federalnych. Konfiguracja partii zmienia się w zależności od poziomu lokalnego systemu politycznego, to znaczy, jest różna w zależności od kantonu czy nawet gminy. Charakterystyczne jest, że na poziomie kantonu i gminy struktura systemu partyjnego jest bardziej spójna niż na poziomie federacji. O randze partii politycznej decydują dwa kryteria: to czy może być partnerem w koalicji rządowej, a jeśli nie, to czy może skutecznie wetować decyzje rządu. Kryteria te sprawiają, że w Szwajcarii istnieją 4 znaczące partie polityczne:

Oprócz nich istnieje cały szereg mniejszych partii:

Zielona Partia Szwajcarii (Grüne Partei der Schweiz), Liberalna Partia Szwajcarii (Liberale Partei der Schweiz), Szwajcarscy Demokraci (Schweizer Demokraten), Protestancka Partia Ludowa (Evangelische Volkspartei der Schweiz), konserwatywna Federalna Unia Demokratyczna (Eidgenössische Demokratische Union), komunistyczna Szwajcarska Partia Pracy (Partei der Arbeit der Schweiz), Liga Ticino (Lega dei Ticinese), konserwatywna Partia Wolności (Freiheitspartei der Schweiz), ekologiczno-socjalistyczna Lista Alternatywna (Alternative List), socjalistyczna Solidarność (Solidarités) i postępowa Partia Chrześcijańsko-Społeczna (Christlich-Soziale Partei).

W każdym kantonie działa inny zestaw partii, a także w ramach jednej partii spotyka się inne postawy polityczno-programowe. Powodem tego jest między innymi system wyborczy, który przyczynia się do osłabienia dyscypliny frakcji parlamentarnej. Dzięki głosowaniu imiennemu (do parlamentu nie wchodzi pierwsza osoba z listy, tylko ta, która zdobyła najwięcej głosów), a dopiero wtórnie – na listę partyjną, kandydaci mają świadomość, że wybór zawdzięczają jedynie osobistym walorom, natomiast zaufanie wyborców do konkretnej partii ma znaczenie drugorzędne. Często partie porozumiewają się między sobą i wystawiają taką liczbę kandydatów, jaka odpowiada liczbie mandatów. W takiej sytuacji rząd kantonalny uznaje tych kandydatów za wybranych i nie rozpisuje się wyborów.

W warunkach stałej koalicji rzadowej, mniejsze partie z reguły nie maja wpływu na procesy polityczne państwa. Opozycję dla władzy stanowi społeczeństwo, które wypowiada się przez najważniejszy instrument demokracji bezpośredniej – referendum.


[1] System polityczny to ogół organów państwowych, partii politycznych oraz organizacji i grup społecznych (formalnych i nieformalnych), uczestniczących w działaniach politycznych w ramach danego państwa oraz ogół generalnych zasad i norm regulujących wzajemne stosunki między nimi, przyp. autora.

[2] M. Matyja, Dysfunkcjonalność szwajcarskiej demokracji bezposredniej, Adam Marszalek, Torun 2016, s. 71 i nast.

[3] Por. W. Sokół, System partyjny współczesnej Szwajcarii, [w:] Annales UMCS, vol. V, 1998, s. 45– 56.

CDN…

Prof. Mirosław Matyja

Podziel się:

Brassil urges Minist
Kolejne zwolnienia w
EnglishIrishPolishRussianSpanish
EnglishIrishPolishRussianSpanish
RSS
Facebook
Facebook
LinkedIn