4,9 miliona dzieci na świecie umiera przed swoimi piątymi urodzinami. Prawie połowa z nich to noworodki. ONZ opublikował dzisiaj raport dotyczący śmiertelności dzieci na świecie w 2024 roku.
Raport Levels & Trends in Child Mortality (Poziomy i prognozy w śmiertelności dzieci), zwraca uwagę, że liczba zgonów dzieci poniżej piątego roku życia na świecie spadła o ponad połowę od 2000 roku. Jednak od 2015 roku tempo redukcji śmiertelności dzieci spowolniło o ponad 60 procent.
Prawie 5 milionów dzieci – to są przerażające dane. Przecież tak naprawdę to jest jeden niewielki kraj A najgorsze jest to, że większości tych smutnych historii można by spokojnie uniknąć. Choćby dzięki sprawdzonym i niskokosztowym interwencjom oraz dostępowi do wysokiej jakości opieki zdrowotnej. Mówiąc prościej, potrzebni są lekarze i leki.
Renata Bem, dyrektor generalna UNICEF Polska
Niedożywienie i choroby – główne powody zgonów dzieci
- Niedożywienie: w 2024 r. zmarło z tego powodu ponad 100 000 dzieci w wieku 1–59 miesięcy (5%). Faktyczna liczba ofiar jest jednak znacznie wyższa, jeśli weźmie się pod uwagę skutki pośrednie. Niedożywienie osłabia odporność, zwiększając ryzyko zgonu z powodu powszechnych chorób wieku dziecięcego.
- Śmiertelność noworodków: głównymi przyczynami były powikłania związane z wcześniactwem (36%) oraz komplikacje podczas porodu (21%).
- Choroby zakaźne: powyżej pierwszego miesiąca życia głównymi zabójcami pozostają malaria, biegunka i zapalenie płuc. Malaria jest najczęstszą przyczyną zgonów w tej grupie wiekowej (17%), a większość przypadków występuje w Afryce.
Żadne dziecko nie powinno umierać z powodu chorób, którym umiemy zapobiegać. Widzimy jednak niepokojące sygnały spowolnienia postępu […] przy jednoczesnych globalnych cięciach budżetowych
Catherine Russell, dyrektor wykonawcza UNICEF.
Śmiertelność dzieci jest silnie skoncentrowana geograficznie
- Afryka Subsaharyjska: 58% wszystkich zgonów dzieci poniżej piątego roku życia w 2024 roku.
- Azja Południowa: 25% zgonów, napędzanych głównie przez komplikacje w pierwszym miesiącu życia (asfiksja porodowa, wady wrodzone, infekcje neonatalne).
- Kraje dotknięte konfliktami: dzieci urodzone w takich regionach są prawie trzykrotnie bardziej narażone na śmierć przed piątym rokiem życia niż dzieci w innych częściach świata.
Śmiertelność wśród starszych dzieci
W 2024 r. zmarło 2,1 miliona osób w wieku 5–24 lat. Podczas gdy u młodszych dzieci dominują choroby zakaźne, w okresie dojrzewania ryzyko się przesuwa. Wśród dziewcząt w wieku 15-19 lat główną przyczyną zgonów są samookaleczenia, a wśród chłopców – wypadki drogowe.
Wzywamy do działania
Inwestycje w zdrowie dzieci należą do najbardziej opłacalnych działań rozwojowych. Każdy dolar zainwestowany w przeżycie dziecka może przynieść do 20 dolarów korzyści społecznych i ekonomicznych.
Wyniki tego raportu są zbiorowym wezwaniem do przyspieszenia wdrażania sprawdzonych, skalowalnych rozwiązań, które – jak wiemy – są w zasięgu ręki
Monique Vledder, Dyrektor ds. Zdrowia w Grupie Banku Światowego.
Aby przyspieszyć postępy, rządy i partnerzy muszą:
- uczynić przeżycie dzieci priorytetem politycznym i finansowym.
- skupić się na grupach najwyższego ryzyka (Afryka Subsaharyjska, Azja Południowa, strefy konfliktów
- wzmocnić odpowiedzialność za realizację podjętych zobowiązań.
- inwestować w systemy podstawowej opieki zdrowotnej.
Kamil Szwarbuła
UNICEF Polska