Zapowiedź przywrócenia opłat za transport szkolny do poziomu sprzed 2022 roku, to potężny cios w budżety domowe i wyraźny sygnał, że deklarowana przez rząd troska o koszty utrzymania, bywa niezwykle krótkowzroczna.
Wycofanie wsparcia finansowego i zaplanowany na wrzesień 2027 roku wzrost opłat za autobusy dla uczniów szkół ponadpodstawowych aż o 250 procent pokazuje powrót do fiskalnego paternalizmu. Tłumaczenie drastycznych podwyżek wygaśnięciem tymczasowych osłon, jest zabiegiem czysto technokratycznym, który ignoruje realia ekonomiczne, w jakich wciąż funkcjonują pracujące rodziny.
Wycofanie wsparcia uderza z wyjątkową siłą w mieszkańców obszarów wiejskich oraz miejscowości pozbawionych sprawnie działającej komunikacji miejskiej. W ich przypadku autobus szkolny nie reprezentuje dobrowolnego wyboru czy wygody, lecz stanowi absolutną konieczność i jedyne praktyczne ogniwo łączące dziecko z placówką oświatową. Podniesienie rocznego kosztu transportu dla rodziny z dwójką dzieci z obecnych 200 euro do 650 euro, a w perspektywie ostatnich dwóch lat z poziomu dawnego limitu 125 euro – jest trudne do zaakceptowania.
Trudno nie dostrzec hipokryzji w systemie, który formalnie gwarantuje powszechny dostęp do nauki, a jednocześnie nakłada bariery finansowe na etap dotarcia do szkolnej ławki.
Zamiast budować nowoczesny, ogólnodostępny i zintegrowany system transportu zbiorowego, który odciążyłby drogi z ruchu samochodowego wokół szkół i realnie wsparł cele klimatyczne, aparat państwowy wybiera najprostszą drogę – fiskalną. Traktowanie dowożenia dzieci do szkół w kategoriach obciążenia dla budżetu państwa, a nie kluczowej usługi publicznej, stawia pod znakiem zapytania długofalową strategię społeczną rządu. Opłata za transport przestaje być symbolicznym wkładem w naukę, a staje się kolejnym ukrytym podatkiem od edukacji.
Planowana zmiana to wyraźny regres w polityce prospołecznej. Decyzja o przerzuceniu setek euro dodatkowych kosztów na rodziców w momencie, gdy rachunki za utrzymanie gospodarstw domowych wciąż pozostają wysokie, wymaga natychmiastowej rewizji. Aby deklaracje o bezpłatnej i równej edukacji nie pozostały jedynie pustym sloganem, dostęp do transportu szkolnego musi być traktowany jako fundamencie prawa do nauki – bez względu na kod pocztowy czy grubość portfela rodziców.
Bogdan Feręc
Źr. Independent
Fot. P L Chadwick


