Rząd w Dublinie znajduje się w wyjątkowo trudnym położeniu politycznym. Gabinet Micheála Martina pozostając jednym z najbardziej proukraińskich i zaangażowanych międzynarodowo rządów w Europie Zachodniej – deklarując niezachwiane wsparcie dla Kijowa i ponosząc koszty ambitnej polityki zagranicznej, na zapleczu domowym musi zmagać się z coraz ostrzejszym ostrzałem ze strony jednoczącej się opozycji.
Główną osią sporu nie są jednak relacje międzynarodowe, lecz narastający kryzys mieszkaniowy, który opozycja traktuje jako dowód na obojętność i systemową nieudolność władz. Gorący przebieg ostatniej sesji pytań do liderów (Leaders’ Questions) w Dáil Éireann pokazał, jak głęboki jest podział między rządem a ławami opozycji. Starcie rzecznika socjaldemokratów ds. mieszkalnictwa Rory’ego Hearne’a z premierem Micheálem Martinem, przekształciło się w bezpardonową wymianę oskarżeń o hipokryzję, brak empatii oraz ideologiczne zaczadzenie.
Rory Hearne oskarżył szefa rządu o ignorowanie ludzkiego wymiaru katastrofy mieszkaniowej, przywołując drastyczne dane statystyczne i przypadki ze swojego okręgu wyborczego:
„Niesamowite, że tak się tym przejmujesz. Szkoda, że nie przejmujesz się losem 5830 dzieci, które obecnie przebywają w ośrodkach dla bezdomnych. Brakuje ci empatii. Jesteś chłodny w swojej odpowiedzi – to oddanie gruntów publicznych prywatnym deweloperom wpędziło nas w tę sytuację”.
Poseł Socjaldemokratów podkreślił, że polityka Fianna Fáil i Fine Gael doprowadziła do wzrostu mediany cen domów o 140 000 euro w ciągu zaledwie sześciu lat. Powołując się na najnowszy raport firmy Deloitte, z którego wynika, że Irlandii grozi niewykonanie celów w zakresie budownictwa mieszkaniowego na 2030 rok (braki szacowane są na ponad 120 tysięcy domów), Hearne ocenił, że obecna sytuacja to efekt bezpośrednich decyzji rządu, które „niszczą życie dziesiątek tysięcy ludzi w całym kraju”. „To wasze wielkie osiągnięcie. Czy można się dziwić, że 70% młodych ludzi rozważa opuszczenie tego kraju? Ponieważ nie stać ich na Irlandię, jaką stworzyły Fianna Fáil i Fine Gael” – grzmiał Hearne.
Przedstawiciel opozycji wypomniał również rządowi odmowę wprowadzenia zakazu eksmisji bez orzekania o winie, brak decyzji o cofnięciu podwyżek czynszów, zaniechanie powołania państwowej spółki budowlanej oraz przyzwolenie na wykup nieruchomości przez fundusze inwestycyjne.
Premier Micheál Martin stanowczo odrzucił tę krytykę, zarzucając opozycji polityczny cynizm oraz blokowanie konkretnych inwestycji na poziomie lokalnym z przyczyn ideologicznych.
„Uważam, że to bardzo nieszczere i nieuczciwe z twojej strony, że mówisz, że jestem obojętny lub że nie priorytetowo podchodzę do spraw mieszkaniowych. Dobrze wiesz, że tak jest i to twoja ideologia stoi na przeszkodzie szybszemu rozwojowi budownictwa mieszkaniowego” – odpowiedział premier.
Szef rządu bronił dorobku koalicji, argumentując, że Irlandia jest obecnie najszybciej budującym krajem w Europie. Martin podniósł, że w ciągu ostatnich sześciu lat oddano do użytku 70 tysięcy mieszkań socjalnych (w porównaniu do niemal połowy tej liczby w latach 2015–2020), a w pierwszych trzech kwartałach 2026 roku zaciągnięto 35 400 kredytów hipotecznych, podczas gdy liczba rozpoczętych budów wzrosła o 156% w porównaniu z rokiem poprzednim.
„To jest postęp, pośle. Nie przyznasz się do tego, bo jesteś w opozycji. Każdy kryzys trzeba wykorzystać najlepiej, jak się da, ale co najważniejsze, postęp jest znaczący” – przekonywał Martin.
Odnosząc się do raportu Deloitte, premier stwierdził, że opiera się on na historycznych wskaźnikach wygaśnięcia pozwoleń i nie uwzględnia skali obecnych interwencji państwowych. Martin wytykał także socjaldemokratom hipokryzję, podając przykład zablokowania inwestycji mieszkaniowej w Swords z powodu sprzeciwu opozycji wobec sprzedaży gruntów: „To jest właśnie ta hipokryzja, z którą ciągle się zgadzacie. Jak możesz tu wyjść i mówić o dostarczaniu mieszkań? Reagujesz na ideologię, a nie na konkretną, dramatyczną uwagę”.
*
Narastający konflikt w parlamentarnych ławach pokazuje, że rząd w Dublinie znajduje się w uścisku. Choć na arenie międzynarodowej Micheál Martin stara się budować wizerunek lidera odpowiedzialnej Irlandii, na gruncie domowym opozycja skutecznie punktuje słabości polityki społecznej i lokalnej, tworząc presję, która w najbliższych miesiącach może znacząco osłabić stabilność koalicji.
Bogdan Feręc
Źr. RTE
Photo by David Kernan