Jeden z najbardziej rozpoznawalnych budynków w Irlandii stoi u progu największej przemiany od dziesięcioleci. Rząd przygotowuje właśnie ambitny plan przebudowy historycznego budynku General Post Office (GPO), który znajduje się przy O’Connell Street w centrum Dublina. Projekt, którego koszt sięgnąć może nawet 500 milionów euro, przywrócić ma temu wyjątkowemu miejscu centralną rolę w życiu społecznym, kulturalnym i administracyjnym kraju.
Minister wydatków publicznych Jack Chambers przedstawi Radzie Ministrów propozycje dotyczące przyszłości kompleksu, który odegrał kluczową rolę podczas Powstania Wielkanocnego w 1916 roku. To właśnie w GPO mieściła się kwatera główna przywódców powstania i tam odczytano Proklamację Republiki Irlandii.
Zgodnie z planem odpowiedzialność za projekt przeniesiona zostanie z Departamentu Kultury do Biura Robót Publicznych (OPW), a nadzorowanego przez ministra stanu Kevina „Boxera” Morana. Rząd ma również zostać poinformowany o rozpoczęciu szerokich konsultacji społecznych, które pozwolą mieszkańcom, organizacjom i ekspertom współtworzyć wizję przyszłości jednego z najważniejszych budynków w państwie. Władze zapowiadają jednocześnie, że jeszcze przed opracowaniem docelowego planu część niewykorzystanych obecnie przestrzeni zostanie udostępniona na potrzeby wydarzeń społecznych i lokalnych inicjatyw. Ma to być pierwszy krok w kierunku ponownego otwarcia obiektu na mieszkańców.
Wstępne założenia przewidują zachowanie funkcji publicznego urzędu pocztowego, który od ponad dwóch stuleci jest integralną częścią GPO. Jednocześnie budynek zyskać ma nowe funkcje odpowiadające współczesnym potrzebom. Wśród rozważanych rozwiązań znajdują się przestrzenie kulturalne, biura administracji państwowej oraz powierzchnie handlowe. Przebudowa ma nie tylko zabezpieczyć historyczną substancję budynku, ale również ożywić centralną część Dublina. Od lat pojawiają się głosy, że O’Connell Street potrzebuje nowych inwestycji, które przywrócą jej dawną rangę jako reprezentacyjnej arterii stolicy.
Koszt przedsięwzięcia może wynieść nawet pół miliarda euro, co czyniłoby je jednym z największych projektów związanych z dziedzictwem narodowym w historii państwa. Zwolennicy inwestycji podkreślają jednak, że GPO jest czymś więcej niż zabytkiem. To miejsce będące symbolem irlandzkiej niepodległości, demokracji i państwowości.
Planowana transformacja wpisuje się jednak w szerszą strategię rządu dotyczącą wykorzystania historycznych obiektów publicznych. Władze liczą, że po zakończeniu prac GPO stanie się nowoczesnym centrum obywatelskim, które połączy funkcje historyczne, edukacyjne, administracyjne i społeczne.
Najbliższe miesiące będą natomiast kluczowe dla określenia ostatecznego kształtu projektu. Konsultacje społeczne mają odpowiedzieć na pytanie, jak pogodzić ochronę narodowego dziedzictwa z potrzebami współczesnego miasta. Jedno jest jednak pewne, że budynek, który ponad sto lat temu znalazł się w centrum wydarzeń zmieniających historię Irlandii, ponownie stanie się jednym z najważniejszych tematów debaty publicznej. Już w chwili ujawniania wstępnych planów, pojawiły się głosy, iż nie powinno się zmieniać charakteru budynku i powinien on zachować swój historyczny aspekt od murów po funkcję.
Przebudowa GPO może okazać się więc czymś więcej niż tylko projektem architektonicznym. Dla wielu Irlandczyków będzie to test, czy państwo potrafi zachować historyczną tożsamość jednocześnie nadając narodowym symbolom nowe znaczenie i funkcję w XXI wieku.
Bogdan Feręc
Źr. RTE
Fot. CC JoachimKohler-HB