Debata o irlandzkiej neutralności wchodzi w nową fazę i Sinn Féin przedstawiło w Dublinie swój program „Ochrona neutralności Irlandii”, który jasno pokazuje, że ugrupowanie chce czegoś więcej niż kolejnej dyskusji w studiu telewizyjnym. Partia uważa, że rząd powinien oddać sprawę w ręce obywateli i przeprowadzić referendum.
Liderka Sinn Féin Mary Lou McDonald powiedziała, że jeśli rząd zamierza zmienić lub osłabić tzw. Triple Lock, to musi mieć na to demokratyczny mandat. Mechanizm jest prosty i irlandzkie wojska mogą zostać wysłane na misję pokojową tylko wtedy, gdy zgodzą się na to Rada Bezpieczeństwa ONZ, rząd i Dáil. W praktyce oznacza to, że bez jednomyślności na każdym poziomie udział Irlandii w operacjach jest mocno ograniczony. McDonald podkreśliła, że taka zmiana nie może zostać wprowadzona bez zgody wyborców. Chce, by obywatele Irlandii w referendum wpisali neutralność do Konstytucji jako zasadę potwierdzoną i chronioną. W jej ocenie neutralne państwa mają swoją szczególną rolę w Europie, a ich głos i możliwości mediacyjne są elementem, którego nie da się zastąpić.
Partia dodaje, że status krajów neutralnych powinien być widoczny także w dokumentach i prawach Unii Europejskiej. Według McDonald neutralność daje przestrzeń do dialogu i pozwala działać tam, gdzie inni nie mogą. To jej zdaniem wartość sama w sobie.
Na pytanie o unijne porozumienia obronne głos zabrał rzecznik Sinn Féin ds. obronności Donnchadh Ó Laoghaire i stwierdził, że kolejne rządy zgodziły się na zobowiązania, których Sinn Féin nigdy by nie podpisało. Zapowiada, że ewentualny rząd Sinn Féin przeanalizuje każde z nich osobno i tam, gdzie będzie to możliwe, podejmie działania w kierunku wycofania. Jednocześnie zapewnia, że nowy rząd nie brałby na siebie żadnych kolejnych zobowiązań tego typu.
Głos Sinn Féin nie jest kolejnym raportem do odłożenia na półkę, bo to wyraźny sygnał, że partia chce uczynić neutralność czymś nie tylko deklarowanym, ale zabezpieczonym na najwyższym poziomie prawa. W tle pozostaje pytanie, jak szybko rząd odpowie i czy otworzy drogę do referendum, o które partia apeluje. Irlandzka neutralność, od lat traktowana jak oczywistość, staje się tematem, który zaczyna domagać się jasnych decyzji.
Bogdan Feręc
Źr. Sinn Fein
Fot. Sinn Fein