Choć dynamika podwyżek na rynku mieszkaniowym wykazuje pewne oznaki wyhamowania, perspektywa zakupu własnego domu pozostaje dla wielu osób niedostępna.
Dane opublikowane przez Centralny Urząd Statystyczny (CSO) pokazują, że w ujęciu rocznym do czerwca 2026 roku ceny nieruchomości wzrosły o 5,6 proc. Oznacza to delikatny spadek w porównaniu z majowym odczytem wynoszącym 6,1 proc. i stanowi najniższy wskaźnik rocznego wzrostu od stycznia 2024 roku, kiedy zanotowano 5,4 proc.
Statystyczny oddech nie przynosi jednak realnej ulgi kupującym. Samantha Walsh z CSO zwraca uwagę na postępujące rozwarstwienie geograficzne, podczas gdy w stołecznym Dublinie skok cen wyniósł 4,6 proc., to na prowincji skoczył aż o 6,4 proc. Prawdziwe wyzwanie kryje się jednak w stawkach bezwzględnych.
Dyktat wyceny i geograficzne wykluczenie
Średnia stawka za dom zakupiony w ciągu minionego roku ukształtowała się na poziomie 396 000 euro. Przepaść dochodowa i majątkowa staje się widoczna po zestawieniu ze sobą konkretnych lokalizacji. Najdroższym rejonem pozostaje Dún Laoghaire-Rathdown z medianą rzędu 682 334 euro oraz strefą kodową A94 (Blackrock), gdzie średnia cena transakcyjna sięgnęła 851 750 euro. Na przeciwległym biegunie znajduje się hrabstwo Longford z medianą 198 000 euro oraz strefa F45 w Castlerea (Roscommon), reprezentująca najniższy poziom cenowy, więc 157 000 euro.
Analizując poszczególne sektory i regiony, warto zauważyć, że poza stolicą dynamicznie drożeją lokale wielorodzinne, a w skali roku podskoczyły o 10,2 proc., podczas gdy domy jednorodzinne podrożały o 6 proc. Najwyższe skoki odnotowano w regionie granicznym (Cavan, Donegal, Leitrim, Monaghan, Sligo), gdzie wzrost sięgnął 10,5 proc. Z kolei w rejonie południowo-zachodnim (Cork, Kerry) dynamika była znacznie bardziej stonowana i wyniosła 3,7 proc.
Zestawienie wybranych wskaźników rynku nieruchomości (czerwiec 2026):
• Wzrost cen ogółem (r/r): 5,6%
• Wzrost cen w Dublinie: 4,6%
• Wzrost cen poza Dublinem: 6,4%
• Mediana cenowa w kraju: 396 000 EUR
• Najwyższa mediana (Dún Laoghaire): 682 334 EUR
• Najniższa mediana (Longford): 198 000 EUR
• Najwyższa średnia kodowa (A94): 851 750 EUR
• Najniższa średnia kodowa (F45): 157 000 EUR
Zderzenie z sufitem finansowym
Niezależny ekonomista Austin Hughes podkreśla, że mimo spowolnienia tempo zmian ciągle wymusza dyktat drożyzny. Mniejsza dynamika podwyżek jest wywołana przede wszystkim osiągnięciem bezwzględnego progu możliwości finansowych gospodarstw domowych, a nie nagłym nasyceniem rynku. Mediana wartości domów jest obecnie siedmiokrotnie wyższa niż przeciętne roczne dochody, co wskazuje na wyraźny rozbrat wycen z realnymi zarobkami.
Nabywcy zderzyli się więc ze sztywnym limitem zdolności kredytowej. Dodatkowo, na ograniczenie skłonności do zadłużania się w zakresie kredytów hipotecznych wpływ mają powracające wysokie koszty utrzymania, w tym drożejące nośniki energii, oraz polityka stóp procentowych Europejskiego Banku Centralnego, wpływająca bezpośrednio na koszt obsługi hipotek.
W efekcie skromniejsza podaż i znikoma przystępność cenowa sprawiają, że dla znacznej części społeczeństwa marzenie o własnych czterech kątach odsuwa się w nieokreśloną przyszłość.
Bogdan Feręc
Źr. Independent
Fot. CC Richard Sutcliffe