Analiza najnowszych danych Centralnego Urzędu Statystycznego (CSO) maluje obraz gospodarki zmagającej się z silnymi turbulencjami na rynku surowców. Według oficjalnych wskaźników ceny energii odnotowały gwałtowny wzrost o 15,5% w ciągu 12 miesięcy poprzedzających kwiecień 2026 roku.
Ten skok kosztów utrzymania stał się głównym motorem napędowym inflacji, która w relacji rok do roku ukształtowała się na poziomie 3,6%. Statystyki te są identyczne z odczytami z marca, kiedy to na rynkach światowych doszło do gwałtownego wzrostu cen ropy naftowej w następstwie wybuchu wojny z Iranem.
Sytuacja na stacjach paliw i w rachunkach za prąd stanowi obecnie największe wyzwanie dla domowych budżetów, znacznie przewyższając dynamikę cen w innych sektorach. Dla porównania szacuje się, że ceny żywności w analogicznym okresie 12 miesięcy wzrosły o 2%. Gdyby z ogólnego zestawienia wyłączyć najbardziej niestabilne czynniki, czyli ceny energii oraz nieprzetworzonej żywności, inflacja bazowa wyniosłaby 2,3% w stosunku do kwietnia 2025 roku. Dane te, opracowane na podstawie zharmonizowanego wskaźnika cen konsumpcyjnych Unii Europejskiej, wskazują jednoznacznie, że to właśnie sektor energetyczny odpowiada za większość presji cenowej w kraju.
Statystyk pracujący dla CSO Anthony Dawson wyjaśnił specyfikę zbierania danych w obecnym miesiącu. Gromadzenie informacji cenowych za kwiecień 2026 roku odbywało się w dniach od 13 do 23 kwietnia. Ten harmonogram prac oznacza, że część stawek za paliwa została zarejestrowana jeszcze przed pełnym wdrożeniem dodatkowych rządowych mechanizmów osłonowych, które miały na celu ograniczenie kosztów energii dla obywateli.
Możliwe jest zatem, że realne obciążenia w końcówce miesiąca będą wyglądać inaczej, jednak zebrany materiał dowodzi ogromnej skali podwyżek, z jakimi musieli mierzyć się konsumenci w pierwszej połowie kwietnia.
Perspektywy na nadchodzące miesiące pozostają niepewne i są ściśle powiązane z wydarzeniami na arenie międzynarodowej. Departament Finansów opublikował w zeszłym tygodniu prognozy, z których wynika, że średnia inflacja w 2026 roku może wahać się w granicach od 3,3% do 4,6%. Tak duża rozpiętość szacunków wynika bezpośrednio z braku stabilności na Bliskim Wschodzie. Resort finansów przyznaje, że ostateczny wynik zależy od skali wpływu konfliktu zbrojnego na ceny energii na rynkach hurtowych.
Gospodarka znajduje się więc w punkcie, gdzie lokalna stabilność cen jest bezpośrednio uzależniona od sytuacji geopolitycznej, a dynamika wzrostu kosztów energii pozostaje czynnikiem krytycznym dla stabilności finansowej państwa.
Bogdan Feręc
Źr. RTE
Photo by Arturo Añez on Unsplash