Jeśli masz dom w Irlandii, rząd właśnie wysłał Ci sygnał, że to jest moment, by zająć się jego energooszczędnością. Minister ds. klimatu, energii i środowiska Darragh O’Brien ogłosił szeroki pakiet nowych i rozszerzonych grantów SEAI, które od 2026 roku mają sprawić, że modernizacja energetyczna domów stanie się realna finansowo dla znacznie większej liczby właścicieli.
Nowy National Residential Retrofit Plan 2026 to nie jest kosmetyka ani drobna korekta. To przebudowa systemu wsparcia, która ma jeden cel, bo domy mają być cieplejsze, rachunki niższe, a zależność od paliw kopalnych mniejsza. W praktyce oznacza to wyższe dopłaty, szersze kryteria i więcej opcji, także dla tych, którzy nie są w stanie przeprowadzić kosztownej modernizacji. Rząd wyraźnie odchodzi od podejścia „albo pełny remont, albo nic”. Właściciele domów będą mogli realizować modernizację etapami, w tempie dopasowanym do własnego budżetu. Podniesione zostaną granty na ocieplenie poddaszy i ścian szczelinowych, co przy obecnych cenach energii jest najszybszym sposobem na realne oszczędności.
Jedną z kluczowych zmian są znacznie wyższe dopłaty do pomp ciepła. Nowy, stały grant systemowy może sięgnąć nawet 12 500 euro i obejmuje nie tylko samą pompę, ale też modernizację grzejników, instalacji oraz dodatkowy bonus za odnawialne źródła ciepła. Bariera wejścia, która dotąd odstraszała wielu właścicieli, ma zostać wyraźnie obniżona. Równolegle rusza pilotaż pomp wysokotemperaturowych, aby sprawdzić, czy nowa technologia rzeczywiście sprawdza się w starszych irlandzkich domach bez finansowych niespodzianek.
Od marca pojawi się również nowy grant na energooszczędne okna i drzwi. Warunek jest prosty: budynek musi spełniać określony standard izolacji lub zostać do niego doprowadzony. W praktyce oznacza to, że państwo chce najpierw zatrzymać ciepło w murach, a dopiero potem inwestować w nowoczesne systemy grzewcze.
Na szczególną uwagę zasługują rozwiązania dla nabywców pierwszych domów z rynku wtórnego. Nowy, wyższy grant na ocieplenie poddasza ma pozwolić im wejść na ścieżkę modernizacji szybko i niemal bezkosztowo. W wielu przypadkach dopłata pokryje większość, a czasem nawet całość wydatków. To ukłon w stronę młodszych właścicieli, którzy kupili dom, ale nie mają jeszcze finansowego oddechu na kompleksowy remont.
Zmiany obejmą także tych, którzy już wcześniej korzystali z grantów. Od 2026 roku możliwe będzie uzyskanie wsparcia na tzw. „drugą ścianę”, czyli dodatkowe ocieplenie domu, który był już częściowo modernizowany. Państwo wreszcie uznaje, że poprawa efektywności energetycznej to proces, a nie jednorazowy projekt. Wyraźnie wzmocniono również pomoc dla gospodarstw domowych korzystających ze świadczeń socjalnych. Wyższe, stałe granty na izolację mają realnie chronić przed ubóstwem energetycznym, często pokrywając niemal cały koszt prac. Co ważne, skorzystanie z tych dopłat nie pozbawia miejsca w kolejce do innych programów wsparcia.
Równolegle zwiększono finansowanie dla samorządów i organizacji mieszkaniowych, tak aby modernizacja nie omijała starszych osób, mieszkań komunalnych i budynków wielorodzinnych. W niektórych przypadkach dofinansowanie może sięgnąć nawet 90 procent kosztów inwestycji.
Dla właścicieli, którzy chcą zrobić wszystko „za jednym zamachem”, nadal dostępna będzie usługa One Stop Shop, więc z pełną obsługą projektu, grantami odliczanymi z góry i dostępem do niskooprocentowanych pożyczek.
Między 2019 a końcem 2025 roku państwo zainwestowało już 1,67 mld euro w modernizację niemal ćwierć miliona domów. Teraz stawka rośnie. To nie jest chwilowa moda ani ekologiczna fanaberia. To twarda polityka kosztów życia, bezpieczeństwa energetycznego i wartości nieruchomości. Dom, który trzyma ciepło, trzyma też swoją cenę, a w Irlandii, jak wiadomo, to argument, który trafia do każdego właściciela szybciej niż jakakolwiek broszura.
Bogdan Feręc
Źr. Department of Climate, Energy and the Environment
Photo by Traveller D on Unsplash