Najnowszy raport Agencji Ochrony Środowiska (EPA) za rok 2025 przynosi uspokajające dane dla większości mieszkańców Irlandii, jednocześnie obnażając głębokie problemy strukturalne krajowej sieci wodociągowej. Z analiz wynika, że publicznie dostarczana woda pitna spełnia bardzo rygorystyczne normy chemiczne i mikrobiologiczne w 99,8% ujęć, co oznacza, że jest bezpieczna dla ponad czterech milionów konsumentów.
Krajowy uśredniony wskaźnik czystości pozostaje na wysokim poziomie, jednak eksperci alarmują, że ogólny, pozytywny obraz maskuje brak odporności systemu w kluczowych regionach kraju.
Pomimo wysokich wskaźników ogólnych, EPA zidentyfikowała 35 zakładów uzdatniania wody, w których procesy technologiczne lub powtarzające się awarie stwarzają realne ryzyko dla zdrowia publicznego. Obiekty te, wpisane na tzw. listę działań naprawczych, zaopatrują w wodę blisko 467 000 osób. W ocenie Agencji, bez natychmiastowych i gruntownych inwestycji modernizacyjnych, długofalowe bezpieczeństwo dostaw dla tych społeczności nie może zostać zagwarantowane. Problem dotyczy strategicznych węzłów miejskich i wiejskich, w tym aglomeracji Limerick, gdzie zagrożone są dostawy dla 127 000 mieszkańców, a także istotnych obszarów w hrabstwach Kildare, Louth, Cork oraz Longford.
Głównym źródłem niepokoju pozostają incydenty związane z bezpośrednim skażeniem biologicznym i chemicznym. W minionym roku w 24 ujęciach odnotowano obecność groźnych dla ludzkiego zdrowia bakterii, takich jak E. coli czy Enterococci. W kolejnych dziewięciu przypadkach testy wykazały obecność chorobotwórczych pierwotniaków Cryptosporidium lub Giardia. Równie poważnym wyzwaniem jest presja rolnicza i środowiskowa – w 24 dostawach stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych stężeń pestycydów. Eksperci zwracają uwagę, że w 14 przypadkach bezpośrednią przyczyną problemów były błędy w zarządzaniu i niewłaściwa kontrola procesów oczyszczania w samych stacjach uzdatniania.
Niewystarczająca stabilność techniczna systemu przekłada się na konieczność wprowadzania drastycznych środków zapobiegawczych w postaci nakazów gotowania wody lub całkowitych ograniczeń jej spożycia. W 2025 roku procedury te wdrożono wobec 100 ujęć wody, co dotknęło blisko 200 000 konsumentów. Dane te wykazują tendencję wzrostową w porównaniu z rokiem 2024, kiedy podobne restrykcje objęły 84 ujęcia. Przedstawiciele EPA podkreślają, że choć nakazy gotowania wody skutecznie chronią zdrowie mieszkańców, to ich powtarzalność stanowi jaskrawy dowód na niską elastyczność infrastruktury wobec zmieniających się warunków pogodowych i pogarszającej się jakości wód powierzchniowych w rzekach i jeziorach, z których czerpany jest surowiec.
Oprócz technologii uzdatniania, raport EPA naświetla krytyczny stan samej sieci dystrybucyjnej. Najbardziej alarmującym wskaźnikiem jest poziom strat przesyłowych – każdego dnia w wyniku nieszczelności rurociągów bezpowrotnie marnuje się aż 36% uzdatnionej wody pitnej. Ponadto poważnym problemem w ujęciu zdrowotnym pozostaje historyczna obecność rur ołowianych w starszych częściach sieci, co wciąż naraża część konsumentów na kontakt z tym toksycznym metalem ciężkim.
Krajowy operator wodociągowy Uisce Éireann przyjął raport z zadowoleniem, akcentując niemal stuprocentową ogólną zgodność z normami i wskazując na gigantyczne nakłady finansowe. W samym ubiegłym roku firma zainwestowała ponad 1,4 miliarda euro w modernizację infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, realizując kluczowe projekty w hrabstwach Offaly, Monaghan i Clare, a także rozbudowując strategiczne oczyszczalnie w Ballymore Eustace i Leixlip, zabezpieczające obszar Wielkiego Dublina.
Równolegle, w ramach Narodowego Programu Dezynfekcji, pomyślnie zmodernizowano i oddano do użytku infrastrukturę w 10 krytycznych lokalizacjach. Choć postęp operacyjny jest widoczny, skala wyzwań związanych z uszczelnieniem sieci i pełną modernizacją zagrożonych stacji uzdatniania pokazuje, że przed Irlandią wciąż daleka droga do osiągnięcia pełnego bezpieczeństwa i stabilności zasobów wodnych.
Bogdan Feręc
Źr. RTE
Photo by Swanky Fella on Unsplash