Brak jednopartyjnej większości w Dáil Éireann to w irlandzkiej polityce stan faktyczny od dłuższego czasu. Erozja tradycyjnego duopolu Fianna Fáil oraz Fine Gael otworzyła przestrzeń dla nowych sił, ale najnowszy sondaż Sunday Independent / Ireland Thinks pokazuje, że partie natrafiają na twardy opór społeczny.
Natomiast główny wniosek z badania jest jednoznaczny – elektorat partii rządzących kategorycznie wyklucza oddanie władzy w ręce Sinn Féin.
Szklany sufit i mur sprzeciwu
Mimo że poparcie dla historycznie dominujących ugrupowań spadło na przestrzeni lat, ich wyborcy zachowują wyjątkową spójność w ocenie ugrupowania Mary Lou McDonald. Wśród sympatyków Fine Gael chęć wejścia w układ rządowy z Sinn Féin wynosi równe 0%. Aż 93% z nich żąda od kierownictwa jednoznacznego odrzucenia takiej opcji, a zaledwie 7% zachowuje neutralność.
Niewiele cieplej sytuacja wygląda w szeregach Fianna Fáil, gdzie zaledwie 4% respondentów uznało wspólny rząd za akceptowalny scenariusz.
Co istotne, ten głęboki dystans utrzymuje się mimo okazjonalnych punktów stycznych w polityce krajowej. Zaledwie kilka tygodni wcześniej lider Fine Gael Simon Harris zapowiedział przygotowanie rządowego planu zjednoczenia wyspy i spotkał się z liderką Sinn Féin po tym, jak koalicja odrzuciła poselski projekt ustawy w tej sprawie. Jak widać, merytoryczna dyskusja o przyszłości wyspy nie przekłada się na gotowość do dzielenia gabinetu.
Od szczytu poparcia do politycznej samotni
Formacja Mary Lou McDonald znajduje się w nowym, trudniejszym momencie strategicznym, a zmiana nastrojów w kraju, wyraźnie odsuwa ją od perspektywy przejęcia rządowych sterów. Poparcie dla Sinn Féin stopniało w porównaniu z rekordowymi 37% notowanymi w 2022 roku. Słabsze były także wyniki w ostatnich wyborach uzupełniających, które osłabiły pozycję ugrupowania. Partia Mary Lou McDonald traci więc dystans nie tylko do centrum, ale też do potencjalnych partnerów na lewicy.
Sami wyborcy Sinn Féin najchętniej widzieliby partnerstwo z Socjaldemokratami (65%), Ludźmi Przed Zyskiem (42%), Partią Pracy (39%) czy posłami niezależnymi (38%). Problem polega na tym, że lewica nie tworzy jednolitego bloku i we własnym gronie ma problem z porozumieniem.
Socjaldemokraci w roli pożądanego partnera
W centrum uwagi znajduje się obecnie Partia Socjaldemokratyczna i jej liderka Holly Cairns. Ugrupowanie to stało się wymarzonym koalicjantem niemal dla każdego obozu i wskazuje na nich 49% wyborców Fine Gael, 34% Fianna Fáil oraz 65% sympatyków Sinn Féin. Samo zaplecze Socjaldemokratów pozostaje jednak mocno podzielone w kwestii ewentualnego Sojuszu z Sinn Féin, więc 45% opowiada się za takim rozwiązaniem, podczas gdy 40% uważa je za błąd.
Liderka Socjaldemokratów Holly Cairns powiedziała:„Myślę, że Sinn Féin może być na rozdrożu z powodu wielu problemów. To dla nich ważna sprawa, ale muszą w końcu ustalić, dokąd tak naprawdę zmierzają”. Komentarz ten padł po sukcesie Socjaldemokratów w okręgu Dublin Central, gdzie ugrupowanie zdobyło mandat w wyborach uzupełniających, osiągając jednocześnie w ogólnokrajowych sondażach rekordowe 12%. Cairns wykluczyła powołanie formalnego bloku lewicowego, sygnalizując otwartość na rozmowy z obecnymi partiami rządzącymi, choć zastrzegła, że ewentualny alians z Fine Gael wymagałby przepracowania głębokich różnic programowych.
Długa droga do rozstrzygnięć
Obecny układ sił wskazuje na rosnącą izolację Sinn Féin, która po latach dynamicznych wzrostów musi zrewidować swoją taktykę. Czasu na manewry nie brakuje, ale gabinet deklaruje, że wybory powszechne nie odbędą się przed zimą 2029 roku. Długa perspektywa czasowa sprzyja dalszym przetasowaniom, jednak na ten moment mapa sympatii społecznych wyraźnie ogranicza pole manewru dla głównej siły opozycyjnej.
Bogdan Feręc
Źr. Independent
Photo by Vardan Papikyan on Unsplash