Irlandzki system ochrony zdrowia może w nadchodzących latach zmierzyć się z jednym z największych kryzysów kadrowych w swojej historii. Nowy raport przygotowany przez Economic and Social Research Institute wskazuje, że do 2040 roku kraj będzie potrzebował tysięcy dodatkowych pracowników podstawowej opieki zdrowotnej i opieki społecznej, aby utrzymać funkcjonowanie publicznego systemu zdrowia.
Badanie sfinansowane przez Health Service Executive nie pozostawia większych złudzeń i starzejące się społeczeństwo, rosnąca populacja oraz zwiększone zapotrzebowanie na usługi medyczne będą wywierać coraz większą presję na już przeciążony system. Raport obejmuje prognozy dotyczące takich zawodów jak audiolodzy, dietetycy, fizjoterapeuci, terapeuci zajęciowi, pediatrzy, logopedzi oraz pielęgniarki zdrowia publicznego i środowiskowego. Według danych ESRI w 2022 roku w analizowanych sektorach zatrudnionych było około 5650 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty. Jednak do 2040 roku sama liczba pielęgniarek zdrowia publicznego i środowiskowego będzie musiała wzrosnąć aż o 2231 etatów.
To oznacza średni roczny wzrost zatrudnienia na poziomie około 3 proc., więc tempo, którego irlandzki system edukacji i rekrutacji medycznej może nie być w stanie łatwo utrzymać. Największe zapotrzebowanie prognozowane jest w zawodach związanych z opieką nad osobami starszymi. Dotyczy to przede wszystkim:
- audiologów,
- terapeutów zajęciowych,
- pielęgniarek zdrowia publicznego i środowiskowego.
W przypadku fizjoterapeutów, dietetyków i logopedów przewidywany wzrost zapotrzebowania wynosi od 1 do 2,1 proc. rocznie. Za liczbami kryje się jednak szerszy problem, bo Irlandia się starzeje szybciej, niż rozbudowuje własne zaplecze medyczne. Pokolenie boomu demograficznego wchodzi dziś w wiek wymagający intensywniejszej opieki zdrowotnej, a system już teraz boryka się z kolejkami, przeciążeniem personelu i trudnościami rekrutacyjnymi.
Raport wskazuje również na wyraźne nierówności regionalne. Największy wzrost zapotrzebowania na pracowników ochrony zdrowia ma wystąpić we wschodnich regionach Irlandii, gdzie populacja rośnie najszybciej. To oznacza dalszą koncentrację presji wokół aglomeracji Dublina i okolicznych hrabstw, które już dziś mają trudności z dostępnością mieszkań i kosztami życia dla personelu medycznego. Eksperci ostrzegają, że bez zdecydowanych działań państwa problem może się pogłębiać. Niedobory kadrowe nie oznaczają wyłącznie dłuższych kolejek do specjalistów. W praktyce mogą prowadzić do ograniczania usług lokalnych, przeciążenia personelu i odpływu pracowników do sektora prywatnego lub za granicę.
Główna autorka raportu i starsza specjalistka ds. badań w ESRI dr Aoife Brick podkreśliła, że skala wyzwań będzie wymagała strategicznych decyzji politycznych. – Nasze ustalenia wskazują, że konieczne będzie znaczne zwiększenie liczby pracowników podstawowej i społecznej opieki zdrowotnej HSE we wszystkich regionach i kategoriach pracowników objętych raportem – powiedziała. Brick zaznaczyła, że w ramach reformy Sláintecare rząd będzie musiał nie tylko zwiększać liczbę pracowników, ale także skuteczniej zarządzać przyszłym popytem na usługi zdrowotne.
Innymi słowy: samo dosypywanie pieniędzy może nie wystarczyć. Potrzebna będzie głęboka przebudowa modelu opieki zdrowotnej.
Dyrektor ds. kadr HSE Anne Marie Hoey zapewniła, że raport pomoże w planowaniu średnio- i długoterminowym oraz w rozmowach z uczelniami i partnerami rządowymi dotyczących zwiększania liczby krajowych pracowników medycznych. Z kolei minister zdrowia Jennifer Carroll MacNeill przekonywała, że reforma Sláintecare ma stworzyć „zrównoważony system opieki zdrowotnej gotowy na przyszłość”. Problem w tym, że przyszłość nadchodzi szybciej, niż państwo buduje kadry.
Irlandzki system zdrowia od lat funkcjonuje na granicy wydolności i utrzymywany jest bardziej dzięki poświęceniu personelu niż stabilnemu planowaniu. Raport ESRI pokazuje jasno, że bez masowych inwestycji w edukację medyczną, poprawę warunków pracy i zatrzymanie specjalistów w kraju, kryzys kadrowy może stać się chronicznym problemem kolejnych dekad.
Bogdan Feręc
Źr. RTE
Photo by engin akyurt on Unsplash