Irlandzki Urząd Regulacji Produktów Zdrowotnych (HPRA) przechwycił w 2025 roku ponad 763 tysiące jednostek nielegalnych leków, co pokazuje skalę rosnącego problemu z nielegalnym handlem farmaceutykami. Szczególnie niepokojący jest gwałtowny wzrost liczby fałszywych preparatów reklamowanych jako środki na cukrzycę i odchudzanie, w tym produktów podszywających się pod popularne leki z grupy GLP-1.
Opublikowane dane wskazują, że w zeszłym roku skonfiskowano dokładnie 763 027 dawek jednostkowych różnego typu medykamentów, a służby zidentyfikowały blisko 14 tysięcy odrębnych przesyłek związanych z indywidualnymi zakupami nielegalnych lub podrobionych leków. Oznacza to wzrost liczby przechwyconych przesyłek o około 180 procent w porównaniu z 2024 rokiem. Największy wzrost odnotowano w przypadku produktów reklamowanych jako preparaty GLP-1, stosowane w leczeniu cukrzycy oraz – w określonych przypadkach – w terapii otyłości.
Liczba przejętych produktów z tej grupy wzrosła z 1582 sztuk w 2024 roku do 48 752 w roku 2025.
Do leków z tej kategorii należą między innymi Ozempic, Mounjaro i Saxenda, które są dostępne wyłącznie na receptę i powinny być stosowane pod nadzorem lekarza. Analizy laboratoryjne przeprowadzone przez HPRA wykazały jednak, że wiele przejętych produktów nie miało nic wspólnego z deklarowanym składem. Badanie skonfiskowanych plastrów transdermalnych wykazało, że nie zawierały one semaglutydu – substancji czynnej stosowanej w oryginalnych preparatach. W innych zabezpieczonych próbkach znaleziono jedynie proszek lub bezbarwny płyn o nieznanym składzie.
Większość nielegalnych produktów była sprzedawana jako zawierająca semaglutyd lub tirzepatyd, najczęściej w postaci kropli GLP-1 (27 329 sztuk) oraz plastrów z mikronakłuciami (17 170 sztuk).
Największą grupę przejętych nielegalnych produktów stanowiły środki uspokajające, które odpowiadały za 27 procent wszystkich zatrzymań i według danych HPRA zabezpieczono:
- 205 270 jednostek środków uspokajających,
- 103 185 jednostek leków na zaburzenia erekcji,
- 94 647 jednostek sterydów anabolicznych,
- 65 148 jednostek leków na cukrzycę i odchudzanie,
- 40 669 jednostek leków przeciwbólowych.
Znacząco wzrosła również liczba przejęć pregabaliny, leku stosowanego m.in. w leczeniu bólu neuropatycznego i padaczki, który coraz częściej jest wykorzystywany niezgodnie z przeznaczeniem. W 2025 roku przechwycono 59 905 jednostek pregabaliny, podczas gdy rok wcześniej było ich 23 442. Jest to już piąty z rzędu rok wzrostu przypadków nielegalnego obrotu tą substancją.
HPRA ponownie przypomina, że kupowanie leków na receptę poza zarejestrowanymi aptekami jest niezgodne z prawem i może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia. Urząd podkreśla, że produkty sprzedawane przez nieautoryzowane strony internetowe lub inne nielegalne kanały dystrybucji znajdują się poza kontrolowanym łańcuchem dostaw. W praktyce oznacza to brak gwarancji ich jakości, bezpieczeństwa oraz autentyczności. Takie preparaty mogą być podrobione, nieprawidłowo oznakowane lub zawierać nieznane substancje, które mogą okazać się nieskuteczne albo wręcz niebezpieczne dla zdrowia. Ich stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia poważnych działań niepożądanych i stanowi realne zagrożenie dla zdrowia publicznego.
HPRA zapowiada, że będzie kierować sprawy do postępowań karnych wszędzie tam, gdzie nielegalny obrót lekami stwarza poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego lub dochodzi do powtarzających się naruszeń przepisów. Urząd współpracuje również z organami ścigania i instytucjami regulacyjnymi w Europie oraz na świecie, wymieniając informacje dotyczące nielegalnej produkcji, przemytu i dystrybucji leków, wyrobów medycznych oraz kosmetyków.
Rosnąca liczba przechwyconych przesyłek pokazuje natomiast, że internetowy handel nielegalnymi farmaceutykami pozostaje jednym z najpoważniejszych wyzwań dla służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo zdrowotne. Jednocześnie dane wskazują na rosnące zainteresowanie preparatami odchudzającymi, które coraz częściej stają się celem fałszerzy i nielegalnych sprzedawców, narażających konsumentów na poważne konsekwencje zdrowotne.
Bogdan Feręc
Źr. RTE
Photo by Nastya Dulhiier on Unsplash