Debata o rynku najmu w Irlandii zwykle toczy się w cieniu cyfr, ustaw i kolejnych nowelizacji. Tym razem jednak w centrum uwagi znalazła się Residential Tenancies Board (RTB), a oskarżona została przez Irish Property Owners’ Association (IPOA) o promowanie „negatywnej narracji na linii wynajmujący–najemca”. Spór dotyczy materiałów wideo opublikowanych w ubiegłym roku, które mimo krytyki, nadal dostępne są w internecie.
W jednym z nagrań studenci informują właściciela mieszkania, że nie może wejść do ich domu bez uprzedzenia, chyba że zachodzi sytuacja awaryjna. W innym, ten sam właściciel próbuje eksmitować lokatorów z tygodniowym wyprzedzeniem, po czym dowiaduje się, że obowiązuje pisemne wypowiedzenie i minimalny, określony prawem okres wypowiedzenia. Jeden ze studentów podsumowuje: „Cieszę się, że skontaktowałem się z RTB”. Zdaniem Mary Conway z IPOA materiały te nie oddają realiów. W rozmowie na antenie radia News Talk stwierdziła, że film przedstawia właściciela jako „kompletnego idiotę”. Jak podkreśliła, w jej doświadczeniu większość właścicieli to profesjonaliści, którzy nie postępują w taki sposób. Jej zdaniem obraz jest „sfabrykowany” i „groteskowy”.
RTB odpowiada, że część filmów miała charakter lekko humorystyczny, by w przystępny sposób wyjaśnić młodszej widowni istotne kwestie związane z najmem. Rzecznik RTB podkreślił jednak, że trzon kampanii stanowią materiały informacyjne i praktyczne, a skierowane są zarówno do właścicieli, jak i studentów-najemców. Według RTB kampania przyniosła 83-procentowy wzrost ruchu na stronie docelowej w porównaniu z poprzednimi akcjami skierowanymi do studentów.
IPOA wskazuje, że prawdziwym problemem rynku nie są pojedyncze przypadki nielegalnych eksmisji, lecz rządowe reformy ograniczające podwyżki czynszów do 2% rocznie dla większości nieruchomości. Zdaniem organizacji może to skłonić wielu właścicieli do sprzedaży lokali i wycofania się z rynku. Mary Conway zaznaczyła, że uwaga powinna być skierowana na to, co dzieje się w Dáil Éireann, ponieważ decyzje podejmowane na poziomie parlamentarnym mogą ograniczyć wybór najemców i zmniejszyć podaż mieszkań na wynajem.
IPOA twierdzi natomiast, że wśród jej członków panuje przekonanie o negatywnym nastawieniu RTB wobec właścicieli nieruchomości. Organizacja apeluje o skupienie się na harmonogramach rozwiązywania sporów i ich szybkim finalizowaniu, tak aby „położyć kres negatywnej narracji” i przywrócić równowagę między stronami rynku.
RTB w oświadczeniu dla News Talk zapewniło, że „weźmie pod uwagę uwagi” IPOA.
*
Spór o kilka filmów odsłania głębsze napięcie w irlandzkim systemie najmu, czyli między filmikową edukacją a wizerunkiem, między regulacją a opłacalnością, między prawem a jego społecznym odbiorem. W czasach, gdy każda decyzja legislacyjna odbija się szerokim echem na rynku mieszkaniowym, nawet forma kampanii informacyjnej staje się elementem większej debaty o przyszłości najmu w Irlandii.
Bogdan Feręc
Źr. News Talk
Photo by Jakub Żerdzicki on Unsplash