Komisja Europejska wraz z Irlandią po raz kolejny sięga po ciężką artylerię, a tym razem cel jest jasny: chińska platforma sprzedażowa Shein, jeden z symboli globalnej mody jednorazowego użytku, która według podejrzeń, mogła przekraczać granice wyznaczone przez europejskie prawo, także tam, gdzie w grę wchodzi bezpieczeństwo dzieci.
Bruksela wszczęła formalne dochodzenie na podstawie ustawy o usługach cyfrowych (DSA). Do sprawy włączono irlandzki urząd regulacyjny Coimisiún na Meán, bo to właśnie w Dublinie znajduje się europejska siedziba firmy. Ten detal administracyjny ma znaczenie, bo w świecie cyfrowych gigantów adres bywa równie istotny. Zakres zarzutów jest szeroki i niewygodny. Komisja bada tzw. uzależniający design usługi, brak przejrzystości systemów rekomendacji oraz możliwość sprzedaży nielegalnych produktów, w tym materiałów prezentujących wykorzystywanie seksualne dzieci. W takim przypadku sprawa wydaje się poważna, bo to już nie są niuanse regulacyjne niuanse, a twarde pytania o odpowiedzialność platformy, która codziennie przyciąga miliony użytkowników.
Równolegle irlandzki regulator sprawdzi, czy Shein działa zgodnie z artykułem 28 DSA, poświęconym bezpieczeństwu i prywatności nieletnich. Firma wezwana została do przekazania informacji o dostępności swoich usług dla dzieci, środkach zapobiegających zakupom produktów nieodpowiednich dla wieku oraz zasadach prezentowania nieletnich na zdjęciach produktów. Natomiast od tych odpowiedzi może zależeć, czy dochodzenie zostanie rozszerzone o kolejne naruszenia.
Komisja zapowiada także analizę systemów ograniczania sprzedaży nielegalnych towarów w Unii Europejskiej, w tym lalek erotycznych przypominających dzieci. To temat, który wykracza poza handel internetowy i dotyka fundamentów ochrony konsumentów oraz porządku prawnego.
Osobny wątek to mechanizmy angażowania użytkowników. Punkty, nagrody, niekończące się przewijanie i struktura, która ma zatrzymać klienta jak najdłużej. Zdaniem Komisji takie funkcje mogą negatywnie wpływać na dobrostan użytkowników oraz bezpieczeństwo konsumentów w sieci. Jak ujęła to fińska komisarz Henna Virkkunen, uzależniające rozwiązania nie są neutralnym dodatkiem, lecz realnym ryzykiem. Pod lupą znajdzie się też przejrzystość systemów rekomendacji. Prawo jest tu jednoznaczne i platforma musi ujawnić, według jakich parametrów prezentuje produkty, oraz zapewnić użytkownikom co najmniej jedną opcję rekomendacji niezależną od profilowania. Innymi słowy, algorytm nie może wiedzieć o kliencie wszystkiego i zawsze.
Postępowanie nie ma wyznaczonego terminu zakończenia, a teraz Komisja Europejska gromadzi dowody, wysyła kolejne wnioski o informacje i monitoruje działania firmy. Stawka jest wysoka, bo w przypadku uznania winy Shein, firmie grozi kara do 4 proc. rocznego obrotu. Bruksela pokazała już, że nie są to groźby bez pokrycia i w grudniu ubiegłego roku platforma X została ukarana grzywną w wysokości 120 mln euro za naruszenia obowiązków przejrzystości.
Shein w oficjalnym oświadczeniu zapewnia o pełnej współpracy z instytucjami europejskimi. Firma deklaruje znaczące inwestycje w zgodność z DSA, wzmocnioną ochronę młodszych użytkowników oraz prace nad bezpieczniejszym projektowaniem usług. Wskazuje też na rozwój narzędzi wykrywania i dodatkowe zabezpieczenia dla produktów z ograniczeniami wiekowymi, w tym wdrażanie systemu weryfikacji wieku w całej UE przy użyciu technologii zewnętrznych.
Bogdan Feręc
Źr. Independent
Photo by appshunter.io on Unsplash