Stolica Irlandii staje się w tym tygodniu centrum światowej i europejskiej polityki. Do Dublina przybywa właśnie ponad 50 głów państw oraz szefów rządów, by wziąć udział w dwóch kluczowych wydarzeniach wysokiego szczebla.
Pierwsze spotkanie odbędą się już dzisiaj, ale najważniejsze będą czwartkowe spotkania szefów rządów UE oraz nieformalny szczyt szefów państw i rządów Unii Europejskiej, który zaplanowany jest na piątek. Przedsięwzięcie to wymaga wdrożenia wielkoskalowych środków ostrożności – towarzysząca obradom operacja logistyczna i ochronna ma być największą akcją An Gharda Síochána w całej historii niepodległego państwa.
Wśród potężnej reprezentacji politycznej w Dublinie pojawią się między innymi premier Wielkiej Brytanii Andy Burnham oraz – z niezrozumiałych powodów tzw. prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski. Dla fanatyków można dodać, że pojawi się również polski premier – Donald Tusk. Gospodarzem dyplomatycznego forum jest taoiseach Micheál Martin, dla którego organizacja wydarzenia tej rangi stanowi kluczowy test sprawności organizacyjnej i pozycji Irlandii na arenie międzynarodowej.
W rozmowie z RTÉ, o specyfice i kulisach politycznych szczytów tej rangi, odniósł się były premier Republiki Irlandii Leo Varadkar. Zwrócił uwagę na wyjątkowy charakter wydarzenia, które stwarza unikalne warunki do intensywnych kontaktów dyplomatycznych bez konieczności odbywania wielodniowych podróży zagranicznych. „Takie rzeczy zdarzają się tylko kilka razy w roku. Tydzień ONZ byłby kolejnym takim wydarzeniem, podobnie jak Davos, gdzie wszyscy są w mieście, a spotkanie, którego zorganizowanie może zająć wieki lub kilka dni podróży, można zorganizować w krótkim czasie. Można to nazwać szybkimi randkami dla polityków wysokiego szczebla” – powiedział Leo Varadkar.
Były premier zaznaczył, że w przeszłości wydarzenia Unii Europejskiej organizowały także kraje spoza Unii Europejskiej, jak choćby Mołdawia, co miało miejsce w 2023 roku. Wówczas w celu zapewnienia bezpieczeństwa, kraj ten zamknął swoją przestrzeń powietrzną dla lotów cywilnych na niemal 31 godzin. Irlandia nie planuje takich kroków, ale musi wykazać pełną dojrzałość organizacyjną.
„Nie byłoby dobrze, gdyby stosunkowo bogaty kraj, liczący prawie 6 milionów mieszkańców, taki jak Irlandia, nie potrafił sobie z tym poradzić, nie potrafił zrobić tego dobrze lub nie potrafił zrobić tego bezpiecznie” – stwierdził były szef irlandzkiego rządu.
Choć wielka dyplomacja odbywa się na oczach całego świata, ocena jej bezpośredniego wpływu na codzienne życie mieszkańców kraju, wymaga chłodnego pragmatyzmu. Leo Varadkar bez ogródek przyznał, że uczestnictwo w europejskim forum nie przyniesie natychmiastowych rozwiązań w obszarze wyzwań socjalnych czy infrastrukturalnych państwa.
„Bezpośrednio nie będzie to oznaczało, że w przyszłym roku powstanie więcej domów ani że ceny paliwa czy artykułów spożywczych spadną, ale jest to element przynależności do UE. Gdybyśmy nie byli częścią UE, nie mielibyśmy obecnych miejsc pracy ani dochodów, które pozwoliłyby nam finansować usługi publiczne” – argumentował były premier.
Varadkar wskazał również, że szczyt stwarza unikalne warunki robocze dla samego rządu. Istotnym elementem kuluarowych rozmów będą bezpośrednie spotkania dwustronne, podczas których rozstrzyga się często praktyczne kwestie z zakresu relacji międzypaństwowych, takie jak wzajemne uznawanie praw jazdy, opieka konsularna czy status obywateli przebywających w zakładach karnych za granicą.
Drugi dzień szczytu, dedykowany nieformalnym rozmowom przywódców państw członkowskich Unii Europejskiej, poświęcony będzie kwestiom nowatorskich technologii i wyzwań techmologicznych. Głównym punktem obrad stanie się panel dotyczący rozwoju sztucznej inteligencji, w którym udział weźmie m.in. prezes firmy Mistral AI Arthur Mensch. Wystąpi z referatem na temat pozycji Europy w globalnym wyścigu technologicznym, poruszając palące zagadnienia związane z konkurencyjnością oraz suwerennością cyfrową Starego Kontynentu.
Leo Varadkar podzielił się także osobistą refleksją na temat drastycznej różnicy pomiędzy sprawowaniem funkcji ministra a piastowaniem urzędu szefa rządu podczas międzynarodowych konfrontacji politycznych. „Kiedy jest się premierem, drzwi są za tobą zamknięte. Jest się w pokoju, jest się tam samemu. Wielkim momentem dla mnie pod wieloma względami nie było objęcie urzędu w Áras ani wybór do Dáil. Chodziło o wejście do wielkiej sali i zobaczenie naprzeciwko siebie kanclerz Merkel, prezydenta Macrona i premier May” – wyznał były szef irlandzkiego rządu.
Dubliński szczyt stanowi zatem nie tylko gigantyczne wyzwanie dla służb mundurowych i organów państwowych, lecz także sprawdzian dla europejskiej spójności w obliczu skomplikowanej sytuacji geopolitycznej i technologicznej.
*
Dziwne to słowa byłego premiera, bo nie wskazał, że Irlandia nie tylko zyskuje na obecności w UE, ale przejmuje też jej problemy. Do tego jawnie wyrażona obawa przed spotkaniami z ówczesnymi politykami, również wskazuje, że nie stawiał się w pozycji państwa, które jest ważne na arenie międzynawowej. Zarówno kanclerz Merkel, jak i premier May i urzędujący wciąż prezydent Macron, byli i są dokładnie takimi samymi urzędnikami państwowymi, jak sam Leo Varadkar. Ergo, czego bał się Varadkar i czy był w takim przypadku odpowiednią osobą, a tak wysokim stanowisku?
Bogdan Feręc
Źr. Independent/RTE
Fot. X – Leo Varadkar