Ceny w Irlandii wciąż pną się w górę, a najnowsze dane Urzędu Statystycznego – CSO pokazują, że presja na domowe budżety nie słabnie. Najbardziej odczuwalne podwyżki dotyczą żywności, która na sklepowych półkach drożeje szybciej niż ogólny poziom inflacji.
Z danych Central Statistics Office wynika, że ogólne ceny towarów i usług wzrosły o 2,7 proc. w ciągu 12 miesięcy do lutego. To dokładnie taki sam poziom inflacji rok do roku jak w styczniu. Choć tempo wzrostu cen nie przyspieszyło, dla wielu gospodarstw domowych nie oznacza to ulgi, szczególnie że drożeją produkty codziennego użytku. Najmocniej widać to w sklepach spożywczych, bo inflacja cen żywności od początku roku do lutego wyniosła 3,4 proc., a wiele podstawowych produktów nadal drożeje. Dotyczy to między innymi mięsa, sera, masła i pieczywa.
Cena jednego z najpopularniejszych produktów mięsnych, kilograma steku z polędwicy wołowej, wzrosła w ciągu roku aż o 4,37 euro i obecnie wynosi średnio 21,76 euro. Droższy jest również irlandzki cheddar i za kilogram trzeba zapłacić przeciętnie 11,44 euro, czyli o 30 centów więcej niż rok temu.
Podwyżki objęły także codzienne produkty spożywcze, więc funt masła (duża paczka) zdrożał o 3 centy i kosztuje średnio 4,46 euro, natomiast bochenek białego chleba o wadze 800 gramów podrożał do 1,67 euro. Cena podobnej wielkości krojonego chleba brązowego wzrosła symbolicznie o jeden cent. Nie wszystkie produkty jednak drożeją i statystyk CSO Anthony Dawson zwrócił uwagę, że w porównaniu z lutym ubiegłego roku spadły ceny niektórych podstawowych artykułów, w tym ziemniaków i mleka. Worek ziemniaków o wadze 2,5 kg jest tańszy o 20 centów, a dwa litry pełnotłustego mleka kosztują średnio 2,42 euro, czyli o 2 centy mniej niż rok wcześniej.
Drożyzna widoczna jest także poza supermarketami. W lutym średnia cena kufla piwa typu stout w pubach w całym kraju wzrosła o 25 centów i wynosi obecnie 6,18 euro. Kufel lagera kosztuje przeciętnie 6,58 euro, co oznacza wzrost o 26 centów w porównaniu z lutym 2025 roku. Kolejne podwyżki to efekt rosnących kosztów w branży oraz decyzji producentów napojów. Nieco inaczej wygląda sytuacja w mniejszych sklepach, bo puszka piwa o pojemności 50 cl kupowana na wynos kosztuje średnio 2,41 euro, czyli o jeden cent mniej niż rok wcześniej, natomiast puszka cydru o tej samej pojemności podrożała o 2 centy do 2,71 euro.
W ujęciu całej gospodarki największy wzrost cen w ciągu ostatnich 12 miesięcy dotyczył usług edukacyjnych. W tej kategorii ceny wzrosły aż o 8,9 proc., co jest związane ze zmianami w wysokości składek studenckich. Rząd w ostatnich latach obniżał te opłaty, w tym roku o 500 euro, a rok wcześniej o 1000 euro, jednak statystyczny efekt tych zmian wpłynął na roczne porównania cen.
Wyraźnie droższe są również usługi finansowe i ubezpieczeniowe, których ceny wzrosły o 6 proc. W dużej mierze jest to efekt podwyżek składek zdrowotnych wprowadzonych przez największych prywatnych ubezpieczycieli działających w Irlandii. CSO podaje również, że ceny konsumpcyjne wzrosły o 0,9 proc. tylko w okresie od stycznia do lutego tego roku, co pokazuje, że presja inflacyjna utrzymuje się także w krótkim okresie.
***
Na sytuację ekonomiczną gospodarstw domowych może w najbliższych miesiącach wpłynąć jeszcze jeden czynnik – rosnąca niepewność geopolityczna, która według ekonomistów może przełożyć się na gwałtowne podwyżki kosztów energii. Dla wielu rodzin oznacza to prostą, choć niewygodną rzeczywistość, bo może tempo inflacji nie jest dziś tak wysokie, jak w szczytowym okresie kryzysu cenowego, jednak rachunek za codzienne życie wciąż powoli rośnie. A gdy drożeją podstawowe produkty i usługi, statystyki przestają być abstrakcją i stają się po prostu kolejnym paragonem z supermarketu.
Bogdan Feręc
Źr. Independent/CSO
Photo by Liuba Bilyk on Unsplash