„Dosiego” roku

Koniec każdego roku to życzenia, które składa się krewnym i znajomym, ale co trzeba wyjaśnić, często błędnie i bez wiedzy, dlaczego tak, a nie inaczej.

Nasze słynne „Do siego roku”, bo tylko w takiej formie jest poprawne, sprawia kłopoty, a doprowadza do łez i utraty panowania niektórych, jeżeli zapisane jest „dosiego”. Czyli jakiego? Dosi rok, oznacza ni mniej, ni więcej, jak Dosię, czyli Dobromiłę. O ile Dosia miała obfitujące w dobre wydarzenia poprzednie 12 miesięcy, to takiegoż kolejnego można życzyć innej osobie, ale i składający życzenia, a i je odbierający, powinni znać ową Dosię, żeby było wiadomo, o kogo chodzi. „Dosiego” roku można też życzyć producentowi proszku Dosia, o ile sprzedał większą od zamierzonej ilość detergentu.

Poprawną formą jest przyjęta przez językoznawców „Do siego roku!”, właśnie z wykrzyknikiem, bo życzenia te, powinny być wypowiadane z radością, entuzjazmem i przede wszystkim szczerze. Co jednak oznacza samo słowo „siego”. Jak podaje Wielki Słownik Wyrazów Staropolskich, „siego”, jest dopełniaczem zaimka wskazującego „si”, a ten w dawnej mowie polskiej oznaczał „ten, ów”. Reasumując, składając życzenia „Do siego roku!”, mówimy „do nadchodzącego/następnego roku”.

Językoznawcy są zdania, że „Do siego roku!” jest skróconą wersją życzeń wyrażonych następującym zdaniem: – Życzymy wam i sobie, doczekajmy w zdrowiu tego roku, który nadejdzie.

Pierwsze zapisy o życzeniach „Do siego roku!”, pojawiły się w polskich podaniach historycznych w końcówce XIV wieku, a wypowiadane mogą być jedynie w chwili kończącego się roku. Mówienie ich 1 stycznia, czyli już w Nowy Rok, jest kolejnym błędem.

Kolejną ciekawostką tych właśnie życzeń jest fakt, że kiedyś, wypowiadane były w czas Wigilii, a mówił je gospodarz domu, który w tej samej chwili łamał się opłatkiem. Ówcześnie miały też nieco inne znaczenie, bo tłumaczono je, jako: – Życzę, żeby Bóg pozwolił doczekać w zdrowiu do nadchodzącego roku.

Do Siego Roku!

Bogdan Feręc

Źr: Wielki Słownik Wyrazów Staropolskich/Słownik PWN

Polska-IE: Udostępnij
Dariusz Bonisławski
Alana Kelly pomysły
EnglishIrishPolishRussian
EnglishIrishPolishRussian