Czy wiecie, że… 83 lata temu

25 czerwca 1938 roku – w dawnej rezydencji lorda namiestnika Irlandii – odbyła się uroczysta inauguracja prezydentury.
Douglas Hyde został zaprzysiężony jako pierwszy prezydent Irlandii.


Swą inauguracyjną mowę Hyde wygłosił w języku irlandzkim w dialekcie hrabstwa Roscommon.
Magazyn Time napisał o tym wydarzeniu: „protestancki prezydent może pomóc przekonać Irlandię Północną, że w unii politycznej z Éire żaden protestant nie miałby się czego obawiać”.
Nowy prezydent szybko zyskał sympatię społeczeństwa i szacunek głów innych państw. prezydent USA Franklin Delano Roosevelt nazywał go „miłym i dobrze ułożonym staroświeckim dżentelmenem”. Z królem Wielkiej Brytanii Jerzym VI (który do 1949 roku używał tytułu króla Irlandii) Hyde korespondował w sprawie kolekcjonowania znaczków pocztowych.


Rola Hyde’a jako prezydenta była głównie ceremonialna. W czasie swojej prezydentury podjął jednak kilka istotnych decyzji. W 1944 roku rozpisał przedterminowe wybory, kiedy rząd de Valery nie uzyskał poparcia Parlamentu w sprawie Ustawy o transporcie. Hyde również dwukrotnie kierował do Sądu Najwyższego ustawy w celu zbadania ich zgodności z Konstytucją.


Również 25 czerwca 1945 roku Hyde zrezygnował z funkcji prezydenta.
Z powodu złego stanu zdrowia nie powrócił do swojej rezydencji w hrabstwie Roscommon, zwanej „Ratra”, która stała pusta od czasu śmierci Lucy Cometiny Kurtz, żony Hyde’a, która zmarła w 1937 roku. Hyde zamieszkał więc w dawnej rezydencji sekretarza lorda namiestnika Irlandii, nazwanej „Małą Ratrą”. Zmarł tam 12 lipca 1949 roku o godzinie 22.00.
Jako były prezydent Hyde miał prawo do pogrzebu na koszt państwa. Pojawił się jednak problem natury protokolarnej. Ponieważ Hyde był protestantem nabożeństwo pogrzebowe celebrowane było w katedrze św. Patryka należącej do Kościoła Irlandzkiego. Prawo natomiast zabraniało katolikom uczestniczenia w protestanckiej mszy. Wszyscy członkowie rządu (oprócz dr Noela Browne’a) w czasie nabożeństwa stali przed katedrą i przyłączyli się dopiero do konduktu żałobnego po wyniesieniu trumny Hyde’a z katedry.
Hyde został pochowany w hrabstwie Roscommon, gdzie spędził większą część swojego dzieciństwa.
Przemysław Zbieroń

 (Wikipedia)
Pic. Google
Shamek w Dublinie – Radio PL

Polska-IE: Udostępnij
Studio Dublin – 25
MSZ: Polak wybrany d
EnglishIrishPolishRussian
EnglishIrishPolishRussian