Irlandia może stanąć w obliczu istotnych zmian w podejściu do wymiaru kar za wybrane przestępstwa, szczególnie te związane z materiałami przedstawiającymi wykorzystywanie seksualne dzieci. Wypowiedzi przedstawicieli rządu sugerują rosnącą presję polityczną i społeczną, by zaostrzyć praktykę orzekania wyroków oraz uniezależnić ją od ograniczeń infrastrukturalnych systemu penitencjarnego.
Jak mówi wicepremier Simon Harris, który wyraził zaniepokojenie skalą przypadków, niektórzy sprawcy poważnych przestępstw otrzymywali relatywnie krótkie wyroki. Jak stwierdził, istnieje „zbyt wiele przypadków osób, którym wymierzono stosunkowo krótkie wyroki” za to, co określił jako „odrażające zbrodnie”. Harris poinformował, że planuje współpracę z ministrem sprawiedliwości Jimem O’Callaghanem w zakresie analizy praktyk orzekania wobec osób skazanych za przestępstwa związane z materiałami przedstawiającymi wykorzystywanie seksualne dzieci. Wypowiedzi padły podczas posiedzenia gabinetu, gdzie podkreślono, że czynniki takie jak przepełnienie więzień nie powinny wpływać na decyzje o wymiarze kary ani o przyznawaniu kaucji.
Odnosząc się do przypadków wyroków w zawieszeniu za posiadanie materiałów przedstawiających wykorzystywanie seksualne dzieci, minister Harris powiedział: „Musimy podejść do tej sprawy bardzo, bardzo poważnie i wykorzystać wszystkie dostępne nam środki, aby zapewnić bezpieczeństwo naszym dzieciom”.
Wicepremier użył również bardzo mocnego języka, opisując charakter tych przestępstw. „To jest absolutnie obrzydliwe. To jest sprzeczne z każdą cząstką naszego jestestwa, gdy widzimy, że ktoś dopuszcza się tak zwyrodniałych przestępstw przeciwko dzieciom, nie spełniając w pełni wymogów, jakich, jak sądzę, Irlandczycy oczekują od sprawiedliwości. Z pewnością porozmawiam z ministrem sprawiedliwości o tym, jaki jest najskuteczniejszy sposób, aby posunąć tę sprawę naprzód”.
Jednocześnie w rządzie trwa dyskusja nad szerszym kontekstem reform systemu karnego, w tym zmianami w prawie dotyczącym kaucji. Harris zaznaczył, że problem pojemności więzień musi zostać rozwiązany równolegle z reformami prawnymi. „Jeśli spojrzeć na to wyłącznie z perspektywy demograficznej, bez chęci zwiększenia odsetka osób w więzieniach, populacja wzrosła tak znacząco w czasie, gdy pojemność więzień nie wzrosła. Będziemy musieli zwiększyć pojemność więzień. Słyszymy zbyt wiele przykładów osób, którym wymierzono stosunkowo krótkie wyroki i w ogóle nie odsiedziano kary”.
W ocenie wicepremiera ograniczona liczba miejsc w zakładach karnych może wpływać na decyzje sądów, nawet jeśli dzieje się to nieświadomie. „Bez wątpienia, nawet na poziomie podświadomym, musi to mieć wpływ na niektóre decyzje podejmowane przez sąd, jeśli zdaje on sobie sprawę z braku wystarczającej pojemności więzień. Brak pojemności więzień nigdy nie powinien być powodem, który w jakikolwiek sposób, świadomie lub podświadomie, ingeruje w wydawanie wyroku lub przyznanie lub odmowę zwolnienia za kaucją”.
Choć na tym etapie nie ogłoszono konkretnych zmian legislacyjnych, wypowiedzi członków rządu wskazują na możliwość przeglądu zarówno praktyki orzeczniczej, jak i infrastruktury systemu penitencjarnego. W debacie publicznej coraz częściej pojawia się jednak argument, że skuteczność systemu sprawiedliwości powinna być mierzona nie tylko formalną surowością prawa, lecz także realną zdolnością państwa do egzekwowania kar.
Bogdan Feręc
Źr. RTE
Photo by Mahshid Saberpour on Unsplash