Najnowszy raport UNICEF Innocenti pt. „Report Card 20: Nierówne szanse – dzieci a nierówności ekonomiczne” wskazuje, że nawet w najbogatszych krajach świata status materialny rodziców wciąż drastycznie determinuje przyszłość dzieci.
Analiza przeprowadzona w 44 krajach (w tym w Polsce i innych państwach OECD) wykazuje, że ogólny wzrost gospodarczy nie rozwiązuje problemu nierówności. W badanych państwach dochody 20% najbogatszych gospodarstw domowych są średnio aż pięciokrotnie wyższe niż dochody 20% najuboższych. Ta dysproporcja przekłada się na konkretne deficyty w trzech kluczowych obszarach dobrostanu dziecka:
- zdrowiu fizycznym,
- dobrostanie psychicznym,
- umiejętnościach.
Zdrowie i nadwaga
Raport wskazuje na alarmującą korelację między rozwarstwieniem społecznym a kondycją fizyczną dzieci:
- w krajach o największych nierównościach dzieci są niemal dwukrotnie bardziej narażone na nadwagę. Wynika to z gorszej jakości diety oraz zjawiska pomijania posiłków w uboższych rodzinach
- w Unii Europejskiej tylko 58% dzieci z najbiedniejszych rodzin cieszy się bardzo dobrym zdrowiem, podczas gdy w grupach najzamożniejszych wskaźnik ten wynosi 73%.
Edukacja: Przepaść, której nie zasypują mury szkoły
Nierówności ekonomiczne są „cichym zabójcą” potencjału edukacyjnego. Dane UNICEF pokazują, że systemy edukacji w krajach o dużym rozwarstwieniu radzą sobie znacznie gorzej z nauczaniem podstaw:
- w państwach o wysokich nierównościach aż 65% dzieci kończy szkołę bez podstawowych umiejętności czytania i liczenia (w porównaniu do 40% w krajach bardziej egalitarnych)
- biegłość w matematyce i czytaniu osiąga 83% piętnastolatków z najbogatszych domów i zaledwie 42% ich rówieśników z najuboższych rodzin.
UNICEF wzywa decydentów do pilnej rewizji polityki społecznej. Organizacja rekomenduje cztery kluczowe filary zmian:
- Wzmocnienie sieci bezpieczeństwa: Podniesienie płacy minimalnej oraz optymalizacja świadczeń rodzinnych
- Inwestycje w lokalne społeczności: Dofinansowanie mieszkalnictwa i infrastruktury w uboższych dzielnicach (tereny zielone, obiekty rekreacyjne)
- Desegregacja edukacji: Zapewnienie równego dostępu do wysokiej jakości kadry i wyposażenia oraz wprowadzenie darmowych, zdrowych posiłków w szkołach.
- Oddanie głosu dzieciom: Włączanie najmłodszych w dialog o rozwiązaniach, które bezpośrednio wpływają na ich życie.
Kamil Szwarbuła
Źr. UNICEF Polska