Challenges of the Polish real estate market/Wyzwania polskiego rynku nieruchomości

ENG-PL

Challenges of the Polish real estate market

Office and warehouse markets will maintain their strong growth momentum. Interestingly enough, the BPO/SSC sector opening new locations in Poland is driving both office and hospitality developments. In addition, the shopping centre sector, which will be dominated by extensions and upgrades, is entering a new phase, says Piotr Kaszyński, Managing Partner, Cresa Poland.

According to ABSL’s report, between 50,000 and 60,000 IT jobs were shed in India last year as robots had replaced people. Will the automation of BPO/SSC processes hamper this sector’s growth in Poland?
There’s no such threat, quite on the contrary. Overseas firms are very keen to locate shared services centres in Poland. As outsourcing is largely dependent on high-tech advances, it very quickly evolves with the ongoing technological progress. And this should come as no surprise.

Indeed, simple and repetitive processes such as call centre operations or invoice processing will become increasingly automated. Meanwhile, firms are beginning to locate more complex operations in Poland. There will be an increased demand for high-skilled technical labour. In addition, some degree of cultural alignment and presence within a single time zone will become relevant to cooperation between programmers and analysts. In this respect, Poland will always be closer to Western corporations than, let’s say, India or the Philippines.

Will Poland remain attractive cost-wise?
Definitely yes. Poland is a good place to locate a business. It continues to offer lower labour costs and a lot cheaper development lands than the West. Very competitive office rents are another advantage. And above all, Poland is a good place to live, offering affordable flat prices. By comparison, the cost of renting a flat in London accounts for 50-60% of a salary on average.
That’s why today’s employment in the SSC sector stands at nearly 280,000 and continues to rise. While another 50 business services centres will be set up in Poland this year, the growth trend is expected to carry into upcoming years with several dozen projects breaking ground annually.

This shows that shared services centres are somehow connected with both the office and residential markets.
And the hospitality sector. Shared services centres employ not only staff working on the spot, but also managers who travel a lot. That’s why the BPO/SSC sector opening new locations in Poland is driving the growth of the hospitality sector, particularly in the mid-market segment. By no means is it the only reason for its rapid expansion, but it’s an important one. STR’s data shows that from January through April 2018 Warsaw had the highest hotel occupancy rate of all the CEE capital cities averaging 70.5%, compared to Budapest’s 68% and Prague’s 67.2%.

The warehouse market is growing equally rapidly. Are there any limitations or risks to its further growth?
The warehouse market keeps setting new highs with take-up also reaching record highs. Poland remains a leading European country in terms of both occupier and developer activity. In addition, the new legislation on special economic zones is likely to bring in new dynamics on the Polish industrial and warehouse market. We also expect an increase in development of more high-tech tailor-made schemes for occupiers. This will lead to more trading in lands and industrial hubs being developed in regions with a high logistics and operational potential.

But to answer your question, as many companies realize their expansion plans, the demand for additional human resources is a challenge being faced by many, leading to upward pressure on wages. For companies with major investment plans for Poland, the search for adequate employees is now the number one priority and is also one of the fundamental drivers in the development of new locations on the industrial and warehouse map.
The labour market will be key to the expansion of most real estate market segments, but demographics could limit this growth.

Do you mean to say that such demographic forecasts as aging society or the decreasing share of the population in the mobile age will have a significant impact on the commercial property market?
The demographic situation and the labour market are fairly strongly tied with the property market. Poland is an attractive country to locate a business provided it remains competitive cost-wise and offers a variety of specialists. However, statistics show that Poland is facing the same demographic problems as most European countries. Generation renewal is assured with the fertility rate of 2.1, but in Poland this rate is 1.4. Last year’s increase in Poland’s fertility rate is not enough yet, but there’s some light at the end of the tunnel. It remains to be seen whether the growth trend will carry into upcoming years.
Neither the real estate market nor the economy can develop at this rate without an appropriate base. Over the past ten years the number of students fell by 30% to the current 1.29 million. Luckily, this decrease is being partially compensated by a higher standard of teaching and a better alignment of many study programs with business needs.

Could foreign nationals solve this problem?
The last two years saw a much stronger than expected wage growth in the enterprise sector. This makes Poland very attractive to workers from the East. Although foreign nationals could alleviate the problem in the short term, they can’t be relied upon to be the economy’s driving force in the long term. The economy must grow organically.

As opposed to office buildings and warehouses, there are few shopping centres being designed. Does this mark an end of an era?
At the moment there are few large-scale shopping centre projects underway. Although the Polish retail market is saturated in many locations, development activity remains robust. The current focus, however, is on redevelopments, extensions and upgrades. Investors also concentrate on high-quality combination of retail, leisure and entertainment. Poland keeps attracting new retail brands as the Polish market has a very strong capacity and provides a broad range of investment opportunities in shopping centres, retail parks and outlet centres. The steady increase in affluence of the Polish society is an important factor attracting international tenants.

The global economy is now at a tipping point. What impact could it have on the Polish real estate market?

Globally, there are various social and economic concepts in opposition to one another. Trade and excess debts of some countries are likely to alter the dynamics and distribution of forces on global markets in the near future. Poland has, however, strong economic fundamentals and despite any potential global slowdown it will remain an attractive destination for investors and firms needing a stable business environment.

 

 

Wyzwania polskiego rynku nieruchomości


Rynki biurowy i magazynowy będą rozwijały się bardzo dynamicznie. Co ciekawe, lokowane w Polsce centra usług wspólnych BPO/SSC napędzają nie tylko inwestycje biurowe, ale też hotelowe. W całkiem nowy etap wkracza segment centrów handlowych, gdzie dominować będą rozbudowy i modernizacje obiektów – w wywiadzie mówi Piotr Kaszyński, Partner zarządzający w firmie Cresa Polska.

Jak wynika z raportu ABSL, w ubiegłym roku ok. 50-60 tys. stanowisk IT w Indiach zostało zlikwidowanych, ponieważ ludzi zastąpiły roboty. Czy zautomatyzowanie procesów w BPO/SSC zahamuje rozwój tego sektora w Polsce?
Nie ma takiego zagrożenia, wręcz przeciwnie, widzimy bardzo duże zainteresowanie ze strony zagranicznych firm, które chcą lokować u nas centra usług wspólnych. Outsourcing w dużej mierze oparty jest na rozwoju nowych technologii, dlatego razem z nimi bardzo szybko ewoluuje. I to nie jest nic zaskakującego.
Faktycznie, proste, powtarzalne procesy, jak call center czy przetwarzanie faktur będą coraz bardzie zautomatyzowane. Jednocześnie firmy zaczynają lokować w Polsce bardziej skomplikowane działania. Potrzebni będą pracownicy z wiedzą techniczną z wyższej półki. Dodatkowo, przy współpracy programistów czy analityków znaczenia nabierze pewnego rodzaju dopasowanie kulturowe czy praca w tej samej strefie czasowej. A w tych tematach dla firm z Zachodu Polska zawsze będzie bliższa, niż np. Indie czy Filipiny.

Pytanie, czy nadal będzie atrakcyjna kosztowo?
Zdecydowanie. Polska jest dobrym miejscem do lokowania biznesu. Ciągle jeszcze mamy tańszą siłę roboczą oraz znacznie tańsze grunty pod inwestycje, niż na Zachodzie. Kolejnym argumentem są bardzo konkurencyjne czynsze za wynajem powierzchni biurowej. Poza wszystkim, Polska jest dobrym miejscem do życia, z przystępnymi cenami mieszkań. Dla porównania, koszt wynajmu mieszkania w Londynie to średnio 50-60 proc. wynagrodzenia.
Dlatego już dzisiaj mamy prawie 280 tys. osób zatrudnionych w centrach usług wspólnych. I ta liczba ciągle rośnie. W tym roku w Polsce powstanie kolejnych 50 centrów usług dla biznesu, a w kolejnych latach utrzyma się trend wzrostowy na poziomie kilkudziesięciu nowych inwestycji rocznie.

Wynika z tego, że centra usług wspólnych związane są nie tylko z rynkiem biurowym, ale i mieszkaniowym.
Oraz hotelowym. Centra usług wspólnych korzystają nie tylko z usług stacjonarnych pracowników, ale również managerów, którzy dużo podróżują. Dlatego lokowanie w Polsce centrów BPO/SSC napędza również rozwój rynku hotelowego, szczególnie w średnim segmencie. Oczywiście nie jest to jedyny powód dynamicznego rozwoju tego sektora rynku nieruchomości, ale znaczący. Jak pokazują badania firmy STR, Warszawa średnio od stycznia do kwietnia tego roku miała najwyższy – aż 70,5 proc. – poziom obłożenia wśród stolic Europy Środkowej i Wschodniej. Dla przykładu w Budapeszcie jest to 68 proc., a w Pradze 67,2 proc.

Równie dynamicznie rozwija się rynek magazynowy. Czy dostrzega Pan jakieś ograniczenia, niebezpieczeństwo?
Rynek magazynowy bije rekordy. Popyt odnotowuje najwyższe poziomy w historii. Oznacza to, że Polska nadal zajmuje czołową pozycję na tle innych krajów europejskich pod względem aktywności najemców i realizowanych obecnie projektów deweloperskich. Dodatkowo ustawa o specjalnych strefach ekonomicznych może wprowadzić nową dynamikę na mapie obiektów przemysłowo-magazynowych w Polsce. Oczekujemy także wzrostu liczby inwestycji w bardziej zaawansowane technologicznie obiekty dostosowane do indywidualnych wymagań najemcy. Spowoduje to zwiększenie obrotów gruntami oraz powstawanie centrów przemysłowych w regionach o wysokim potencjale logistycznym i operacyjnym.
Odpowiadając jednak na pytanie: coraz większym wyzwaniem dla wielu firm realizujących plany ekspansji jest konieczność zatrudnienia dodatkowych pracowników, co prowadzi do presji płacowej. W przypadku firm planujących duże inwestycje w Polsce, pozyskanie odpowiednio wykwalifikowanej kadry jest priorytetem oraz jednym z najważniejszych czynników wpływających na rozwój nowych lokalizacji na mapie powierzchni przemysłowych i magazynowych.
Kluczem rozwoju większości segmentów rynku nieruchomości będzie rynek pracy. A głównym elementem, który może ograniczyć tę dynamikę, będzie demografia.

Czy chce Pan powiedzieć, że takie prognozy demograficzne, jak starzenie się społeczeństwa oraz zmniejszenie udziału w populacji osób w tzw. wieku mobilnym, znacząco wpłyną na rynek nieruchomości komercyjnych?
Sytuacja demograficzna i rynek pracy są dosyć mocno powiązane z rynkiem nieruchomości. Polska jest atrakcyjnym krajem do lokowania tutaj biznesu, gdy jest konkurencyjna kosztowo oraz oferuje specjalistów w różnych dziedzinach. Tymczasem statystyki pokazują, że Polska boryka się z trudnościami demograficznymi, podobnie jak większość Europy. Zastępowalność pokoleń gwarantuje współczynnik urodzeń na poziomie 2,1, u nas wynosi 1,4. W tej sytuacji, wzrost wskaźnika urodzeń w ostatnim roku to nadal mało, chociaż można powiedzieć, że widać już jakieś światełko w tunelu. Pytanie czy tendencja rosnąca utrzyma się w kolejnych latach.
Wracając jednak do rynku nieruchomości – to ani on, ani reszta gospodarki nie mogą rozwijać się w tym tempie, nie mając odpowiedniego zaplecza. W ciągu ostatnich 10 lat liczba studentów zmniejszyła się o 30 proc. i wynosi obecnie 1,29 mln osób. Na szczęście spadek ten jest częściowo rekompensowany wyższym poziomem nauczania oraz większym dostosowaniem programów na wielu kierunkach studiów do potrzeb biznesu.

Czy obcokrajowcy mogliby rozwiązać ten problem?
Dynamika wzrostu płac w sektorze przedsiębiorstw w ostatnich dwóch latach znacznie przewyższyła oczekiwania. Dzięki temu Polska nadal jest bardzo atrakcyjna dla pracowników ze Wschodu. I chociaż jest to być może rozwiązanie tymczasowe, to na dłuższą metę zewnętrzni pracownicy nie mogą być głównym motorem gospodarki. Gospodarka musi rozwijać się organicznie.

W odróżnieniu od biurowców i magazynów – niewiele galerii handlowych znajduje się obecnie na deskach kreślarskich projektantów. Czy to koniec pewnej ery?
Obecnie realizowanych jest niewiele dużych galerii. Polski rynek nieruchomości handlowych jest w wielu lokalizacjach nasycony, jednak aktywność deweloperów pozostaje wysoka. Duży nacisk kładzie się na przebudowy, rozbudowy i modernizacje. Inwestorzy skupiają się również na jakościowym połączeniu części handlowej, rekreacyjnej i rozrywkowej. Na polskim rynku stale pojawiają się nowe marki handlowe. Polska jest bardzo chłonnym rynkiem pod tym względem i daje szerokie możliwości inwestowania w lokale w centrach handlowych, parkach handlowych i obiektach outletowych. Ważnym czynnikiem przyciągającym międzynarodowych najemców jest systematyczny wzrost zamożności polskiego społeczeństwa.

 

Globalna gospodarka jest obecnie w stanie przesilenia. Jaki może mieć to wpływ na stan polskiego rynku nieruchomości?

Na świecie ścierają się różne koncepcje społeczno-ekonomiczne. Istotnymi elementami, które mogą w najbliższym czasie zmienić dynamikę i rozkład sił na globalnych rynkach, są wymiana handlowa i nadmierne zadłużenie niektórych państw. Polska posiada jednak solidne fundamenty gospodarcze i nawet przy ewentualnym globalnym spowolnieniu nadal będzie atrakcyjna dla inwestorów i firm, które potrzebują stabilnego otoczenia biznesowego.

Info Poland

Podziel się z innymi
Irish Lone Parent De
May bierze sprawy w
BRAK KOMENTARZY

Sorry, the comment form is closed at this time.

Translate »